Umurtqalararo disklar, boylamlar va suyaklarning asta-sekin o'zgarishi kuzatiladigan umurtqa pog'onasidagi surunkali degenerativ-distrofik patologiya. Kasallik xususiyati shundaki, unda suyak o'simtalari — osteofitlar shakllanadi. Ushbu o'zgarishlar tufayli umurtqa pog'onasi egiluvchanligi pasayadi, nerv strukturasi siqiladi, og'riq paydo bo'ladi va harakatchanlik cheklanadi.
Davolashning zamonaviy yondashuvlari va terapiya variantlari
Dori-darmonlar, kuzatuv va muolajalar
Kundalik faollikni cheklaydigan orqada barqaror og'riq va qotib qolishda nevrolog yoki ortopedga murojaat qilish kerak.
Tashxislash va davolash bilan nevrolog va travmatolog-ortoped shug'ullanadi.
Nevrolog nerv tuzilmalari bosilishi mavjudligini baholaydi, og'riqni kamaytirish va umurtqa pog'onasi harakatchanligini saqlash uchun konservativ terapiya tayinlaydi.
Umurtqalararo disklar, boylamlar va suyaklarning asta-sekin o'zgarishi kuzatiladigan umurtqa pog'onasidagi surunkali degenerativ-distrofik patologiya. Kasallik xususiyati shundaki, unda suyak o'simtalari — osteofitlar shakllanadi. Ushbu o'zgarishlar tufayli umurtqa pog'onasi egiluvchanligi pasayadi, nerv strukturasi siqiladi, og'riq paydo bo'ladi va harakatchanlik cheklanadi.
Kasallik yoshga bog'liq o'zgarish, umurtqa pog'onasi jarohati, haddan tashqari jismoniy yuklama natijasida shakllanadi. Spondilez faol bo'lmagan turmush tarzini yurituvchi va modda almashinuvi buzilgan ortiqcha vaznli insonda paydo bo'ladi. Kasallik yuzaga kelish sababi tug'ma anomaliya, chekish, sovqotish va yassi tovonlik ham bo'ladi. Xavf guruhida suyaklar, bo'g'imlar va to'qimalarning genetik buzilishiga ega 45 yoshdan katta voyaga yetgan inson turadi.
Diagnostikaga umurtqa pog'onasi umumiy holatini baholash, struktura o'zgarishlarini aniqlash va boshqa patologiyalarni istisno qilish kiradi. Bu anamnez yig'ish, fizikal tekshiruv, asbob-uskunali diagnostika: rentgen, MRT, KT orqali amalga oshiriladi. Qo'shimcha usullar orasida radioizotop skanerlash bilan elektroneyromiografiya, laborator tekshiruv bor. Alohida holatlarda tor mutaxassisliklar shifokorlari maslahati talab qilinadi.
Simptomatika patologiyaning umurtqa pog'onasidagi joylashuviga bog'liq. Odatda bemor shikastlangan bo'limda og'riq, harakatchanlik cheklanishi, harakat vaqtida qarsillash, nevrologik buzilishga duch keladi. Oxirgisiga oyoq-qo'l zaifligi bilan uvishish, teri sezuvchanligi pasayishi va sanchish kiradi. Qad-qomat buzilishi, umurtqa pog'onasi qiyshayishi — kasallikning yana bir simptomi.
Kasallikning boshlang'ich bosqichida umurtqalararo disklar elastikligini yo'qotadi, osteofitlar faqat shakllanadi va me'yordan chiqmaydi. O'rta bosqichda og'riq kuchayadi. Osteofitlar umurtqalardan chiqib turadi. Patologiya rivojlanishining kech bosqichida osteofitlar o'sadi. Umurtqalar birlashib ketadi. Insonga umurtqa pog'onasini burish, oldinga va orqaga engashish qiyin bo'ladi.
Patologiyaga e'tibor berilmasa, insonda umurtqa kanali stenozi shakllanadi, nerv ildizchasi siqiladi, umurtqalararo disk protruziyasi va churrasi paydo bo'ladi. Bemor ko'pincha surunkali og'riq sindromi, uyqu buzilishi, ish qobiliyati yomonlashishiga duch keladi.
Konservativ terapiyada NYABP, xondroprotektorlar, davolash jismoniy tarbiyasi, massaj tayinlanadi. Dorilar va DJT samarasiz bo'lganda jarrohlik ko'rsatiladi. Vaziyat yomonlashganda shifokor mikrodiskektomiya, spondilodez yoki laminektomiya tayinlaydi.
Patologiyaning oldini olish oson. Muntazam mashq qilish, mehnat ergonomikasiga rioya qilish, tana vaznini nazorat qilish yetarli. Yetarli miqdorda suv iste'mol qilish, muvozanatli ovqatlanish va mutaxassislar kuzatuvida bo'lish tavsiya etiladi.