O'pka to'qimasida o'tkir yuqumli yallig'lanish jarayoni, unda alveolalar (gaz almashinuvi sodir bo'ladigan kichik havo qoplari) ishtirok etadi. Oxir oqibat, ularda suyuqlik yoki yiring to'planib, nafas olishni buzadi va yo'tal, isitma va boshqa alomatlarga olib keladi.
Zotiljam bu nima?
O'pka to'qimasida o'tkir yuqumli yallig'lanish jarayoni, unda alveolalar (gaz almashinuvi sodir bo'ladigan kichik havo qoplari) ishtirok etadi. Oxir oqibat, ularda suyuqlik yoki yiring to'planib, nafas olishni buzadi va yo'tal, isitma va boshqa alomatlarga olib keladi.
Pnevmoniyani qanday diagnostika qilish mumkin?
Diagnostikaga bemorning shikoyatlari, umumiy klinik belgilar, asbobli va laboratoriya usullari, ko’krak qafasi rentgeni, KT, qonning klinik tahlili va PTsR‑test kiradi. Umumiy klinik va tahlil natijalariga asoslanib, shifokor diagnos qo’yadi va davolashni tayinlaydi.
Pnevmoniyaning qanday simptomlari mavjud?
Kasallik tananing harorati ko’tarilishi, ifodalangan zaiflik, tez charchoq, bo’g’im va mushak og’rig’i, qovurg’alar oralig’ida chuqur og’riq, nafas qisishi bilan xarakterlanadi. Bundan tashqari, odamda minimal jismoniy yuklanishda terlash, bosh og’rig’i, toshqin, qaynoq, qon bosimining pasayishi paydo bo’ladi.
Pnevmoniya paydo bo’lishining qanday sabablari mavjud?
Asosiy sabab bakteriya, virus, zamburug’, mikoplazma, xlamidiya va boshqa mikroorganizmlarning ta’siri natijasida yuzaga keladigan infektsiya hisoblanadi. Kamdan-kam pnevmoniya avtoimmun kasalligi, nafas yo’llariga chet jismlar, toksinlar va allergiya tushishi natijasida rivojlanadi. Infeqsiya odamga odatda havo-tomchi, maishiy yo’l bilan beriladi.
Pnevmoniyada qanday asoratlar bo’lishi mumkin?
O’pka ichida va o’pkadan tashqari asoratlar rivojlanadi. Birinchi holatda odam plevrit, gnoj plevrit, abstsess, o’pka gangrenasi, o’tkir nafas yetishmovchiligi bilan duch keladi. Shuningdek, odamda bronkhoobstruktiv sindrom, o’pkaning atelektazi, pnevmotoraks paydo bo’ladi. Tashqari o’pka asorati sifatida sepsis, sepsis shoki, DVS‑sindrom, yurak yallig’lanishi kuzatiladi. Vaqtida davolanishsiz rivojlanishi mumkin bo’lgan patologiyalar qatoriga meningit, buyrak funktsiyalarining buzilishi, pankreatit, infektsion‑toksik shok kiradi.
Pnevmoniyada qanday bosqichlar o’tkaziladi?
Pnevmoniya o’pkaning o’tkir yallig’lanish kasalligi hisoblanib, bosqichma‑bosqich rivojlanadi. U to’rt bosqichdan iborat: odam qon oqimi (qon to’kilishi), qizil parchalanish, kulrang parchalanish va tuzatilish bosqichiga duch keladi. E’tibor berish kerakki, mos keladigan davolanishsiz pnevmoniya progressiv ravishda rivojlanadi. Odamning umumiy holati maksimal darajada yomonlashadi. Og’ir holatlarda asorat, vafot bilan tugashi mumkin.
Pnevmoniyani qanday davolash mumkin?
Yengil shaklini uyda, og’irini stantsionar sharoitida davolaydilar. Bakterial infektsiya uchun antibiotiklar, viral infektsiya uchun protivovirus terapiyasi, zamburug’ infektsiyasi uchun protivozamburug’ dorilari tayinlanadi. Qo’shimcha ravishda og’riqni kamaytirish uchun nesteroid dorilar qo’llaniladi.
Pnevmoniyada profilaktika?
Pnevmoniyani oldini olishning eng samarali usullari qatoriga pnevmokkok, grippga qarshi vaksinatsiya, sog’lom turmush tarzi, gigiena qoidalariga rioya qilish, sovuq urishdan saqlanish va kasal odamlar bilan aloqani cheklash kiradi.