PROLAKTINOMA TOSHKENTDA

Ayollarda kuzatiladigan simptomlar: Hayz ko'rishning buzilishi yoki uning butunlay to'xtashi (amenoreya). Bepushtlik va homilador bo'la olmaslik. Galaktoreya (sut bezlaridan emizish davridan tashqari sut yoki og'iz suti ajralishi). Qin quruqlashishi va jinsiy yaqinlik paytida og'riq. Erkaklarda kuzatiladigan simptomlar: Erektil disfunksiya (jinsiy zaiflik) va jinsiy xohishning yo'qolishi. Ginekomastiya (sut bezlarining kattalashishi). Soqol va mo'ylovlarning to'kilishi, mushaklar massasining kamayishi. Sperma sifatining buzilishi va bepushtlik. Nevrologik simptomlar (o'sma hajmi katta bo'lganda): Surunkali va kuchli bosh og'riqlari. Ko'rish qobiliyatining pasayishi, ikki xil ko'rish yoki yon tomonlarni ko'ra olmaslik (ko'rish maydonining torayishi).

Genetik moyillik: Ko'p hollarda o'sma gipofiz hujayralarining genetik mutatsiyasi (hujayra bo'linishini nazorat qiluvchi genlar buzilishi) natijasida shakllanadi. Nasliy sindromlar: Prolaktinoma ba'zan nasldan-naslga o'tuvchi Ko'plab Endokrin Neoplaziya 1-turi (MEN-1) sindromining bir qismi sifatida namoyon bo'lishi mumkin. Gormonal o'zgarishlar va gipotalamik muvozanatning buzilishi: Miya tomonidan dopamin (prolaktinni kamaytiruvchi modda) ishlab chiqarilishining pasayishi gipofiz hujayralarining nazoratsiz o'sishiga yo'l ochadi.

Ko'rlik va ko'rishning qaytmas buzilishi: Makroprolaktinoma ko'ruv nervlarini uzoq vaqt siqib turishi natijasida ko'rish qobiliyati butunlay yo'qolishi mumkin. Gipopituitarizm: O'smaning sog'lom gipofiz to'qimalarini siqib qo'yishi natijasida boshqa hayotiy muhim gormonlar (qalqonsimon bez, buyrak usti bezi gormonlari) ishlab chiqarilishi to'xtaydi. Osteoporoz: Jinsiy gormonlar (estrogen va testosteron) etishmovchiligi suyak massasini kamaytiradi va suyaklarni mo'rt qilib qo'yadi. Gipofiz apopleksiyasi (qon quyilishi): O'sma ichiga to'satdan qon quyilishi yoki infarkt sodir bo'lishi — bu hayot uchun o'ta xavfli tezkor tibbiy yordam talab qiluvchi holatdir.

Mikroprolaktinoma (eng keng tarqalgan bosqich): O'smaning diametri 10 mm (1 sm) dan kichik bo'ladi. U gipofiz chegarasidan tashqariga chiqmaydi va asosan faqat gormonal o'zgarishlar (hayz buzilishi, galaktoreya) keltirib chiqaradi. Makroprolaktinoma: O'smaning diametri 10 mm (1 sm) va undan katta bo'ladi. U gipofiz egasidan tashqariga o'sib, atrofidagi miya to'qimalarini va ko'ruv nervlarini siqib qo'yishi, nevrologik simptomlarni keltirib chiqarishi mumkin. Gigant prolaktinoma (kam uchraydigan, o'ta og'ir bosqich): O'sma o'lchami 40 mm (4 sm) dan oshib ketadi va miyaning ichki tuzilmalariga jiddiy shikast yetkazadi.

Konservativ dori terapiyasi: Birinchi tanlov dori vositalari — dopamin agonistlari (Kabergolin, Bromokriptin). Ko'p hollarda dori qabul qilish gormon miqdorini normallashtiradi va o'smaning hajmini sezilarli darajada kichraytiradi (ba'zan u butunlay yo'qolib ketadi). Neyrojarrohlik amaliyoti: Agar dori vositalariga nisbatan chidamlilik (rezistentlik) bo'lsa, dori nojo'ya ta'sirlari og'ir kechsa yoki makroprolaktinoma ko'rish qobiliyatiga xavf solsa, o'sma transsfenoidal usulda (burun orqali) jarrohlik yo'li bilan olib tashlanadi. Radioterapiya (nurlanish): Dori va jarrohlik usullari yordam bermagan holatlarda o'smani nurlantirish (masalan, Gamma-pichoq / stereotaksik radiojarrohlik) usuli qo'llaniladi.

O'z vaqtida ko'rikdan o'tish: Hayz sikli buzilishi yoki jinsiy funksiya pasayishi, tushunarsiz bosh og'riqlari yuzaga kelganda shifokorga (endokrinolog, ginekolog) erta murojaat qilish. Tashxis qo'yilgandan keyingi nazorat: Agar prolaktinoma aniqlangan bo'lsa, o'smaning qaytadan o'smasligini nazorat qilish uchun doimiy ravishda MRT tekshiruvidan o'tib turish va gormon tahlillarini topshirish.