PIYELONEFRIT

Bel sohasidagi toʻmtoq yoki simillagan ogʻriq (koʻpincha bir tomonlama). Tana haroratining keskin koʻtarilishi (38–40 °C gacha), qaltirash va koʻp terlash. Umumiy holsizlik, koʻngil aynishi va qusish. Tez-tez va ogʻriqli siydik ajralishi, siydikning toʻq rangga kirishi yoki xiralashishi.

Kasallikning asosiy sababi — bakteriyalar. Eng koʻp uchraydigan qoʻzgʻatuvchi — ichak tayoqchasi (E. coli, taxminan 80% holatlarda). Shuningdek, stafilokokklar, streptokokklar va protey mikroblari ham sabab boʻladi. Infeksiya buyrakka siydik yoʻllari orqali pastdan yuqoriga (urologik muammolar, notoʻgʻri gigiyena tufayli) yoki qon orqali (boshqa yalligʻlanish oʻchoqlaridan) oʻtadi.

Vaqtida davolanmasa, piyelonefrit xavfli oqibatlarga olib keladi: buyrakda yiring boylanishi (absess), qonning zararlanishi (sepsis), paranefrit (atrofdagi yogʻ toʻqimasining yalligʻlanishi) va eng yomoni — surunkali buyrak yetishmovchiligi (SBYe).

Oʻtkir piyelonefrit: Simptomlar toʻsatdan va yorqin namoyon boʻladi. Toʻgʻri davolansa, buyrak toʻliq tiklanadi. Agar davolanmasa, yiringli bosqichga (apostematoz, karbunkul) oʻtishi mumkin. Surunkali piyelonefrit: Oʻtkir shaklning vaqtida davolanmasligi oqibatida kelib chiqadi. Kasallik yashirin kechadi, vaqti-vaqti bilan xuruj qilib turadi va sekin-asta buyrak toʻqimasini chandriqlantirib, uning faoliyatini pasaytiradi.

Antibiotiklar: Davolashning asosi (shifokor tayinlaydi, odatda 10–14 kun). Yalligʻlanishga qarshi vositalar: Ogʻriqni va tana haroratini tushirish uchun. Detoksikatsiya: Koʻp suyuqlik ichish (suv, morclar) va kerak boʻlsa, tomchilab dori yuborish. Parhez: Tuzli, oʻtkir, achchiq va dudlangan taomlarni cheklash (7-chi parhez stoli).

Shaxsiy va jinsiy gigiyenaga qatʼiy rioya qilish. Sovuqda qolishdan (ayniqsa, bel va oyoqlarni) saqlanish. Kuniga yetarli miqdorda (1.5–2 litr) toza suv ichish. Siydik qistaganda uni uzoq ushlab turmaslik va organizmdagi har qanday infeksiya oʻchoqlarini (kariyes, tonzillit va h.k.) vaqtida davolash.