Gastrit

Gastrit — bu oshqozon shilliq qavatining yallig'lanishi bo'lib, o'tkir yoki surunkali shaklda kechishi mumkin. Kasallik oshqozonning sekretor va motor funksiyasining buzilishi bilan kechadi va ovqat hazm qilish tizimining eng keng tarqalgan patologiyalaridan biri hisoblanadi.

Gastrit bu nima?

Diagnostika

Diagnostika bemorning shikoyatlari va anamnezini yig'ish, shuningdek ko'rikdan boshlanadi. Tashxisni tasdiqlash uchun quyidagilar qo'llaniladi: oshqozon shilliq qavatini ko'rish va zarur bo'lganda biopsiya olish uchun ezofagogastroduodenoskopiya (EGDS); Helicobacter pylori aniqlash uchun testlar (nafas ureaza testi, najasda antigen tahlili, qonning serologik tahlili); umumiy va biokimyoviy qon tahlili; qo'shimcha patologiyalarni istisno qilish uchun qorin bo'shlig'i a'zolarining UTT.

Alomatlari

Gastritning asosiy alomatlari: qorin yuqori qismida (epigastriyda) og'riq yoki noqulaylik, ovqatlangandan keyin og'irlik va to'lganlik hissi, ko'ngil aynishi, ba'zan qusish, havo yoki nordon qorindan qaytish, ishtahaning pasayishi, qorin dam bo'lishi. O'tkir gastritda alomatlar to'satdan paydo bo'ladi va yaqqol namoyon bo'ladi, surunkali gastritda esa kasallik to'lqinsimon kechadi — zo'rayish va remissiya davrlari bilan, alomatlar uzoq vaqt sezilarsiz bo'lishi mumkin.

Kelib chiqish sabablari

Surunkali gastritning eng ko'p uchraydigan sababi — Helicobacter pylori bakteriyasi bilan zararlanish bo'lib, u oshqozon shilliq qavatining himoya qatlamini shikastlaydi. Bundan tashqari kasallikning rivojlanishiga quyidagilar sabab bo'ladi: nosteroid yallig'lanishga qarshi dorilarni (NYQD) va boshqa ba'zi dori vositalarini uzoq muddat qabul qilish; spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilish; tartibsiz ovqatlanish, achchiq, yog'li va qo'pol taomlar; surunkali stress; chekish; o'n ikki barmoqli ichakdan o't suyuqligining oshqozonga qaytishi (duodenogastral reflyuks); organizm o'zining oshqozon shilliq qavati hujayralariga qarshi antitanalar ishlab chiqaradigan autoimmun jarayonlar.

Asoratlari

Davolanmasa, gastrit quyidagilarga olib kelishi mumkin: oshqozon yoki o'n ikki barmoqli ichak yarasi shakllanishi; oshqozon qon ketishi; shilliq qavat atrofiyasi va oshqozon shirasi ishlab chiqarilishining kamayishi; B12-defitsit anemiya (autoimmun atrofik gastritda); Helicobacter pylori bilan bog'liq surunkali atrofik gastritning uzoq davom etishi natijasida oshqozon saratoni xavfining ortishi.

Tasnifi

Kechishiga ko'ra o'tkir va surunkali gastrit ajratiladi. Kelib chiqish sababiga ko'ra surunkali gastrit quyidagilarga bo'linadi: A tipi (autoimmun, asosan oshqozon tanasini zararlaydi); B tipi (bakterial, Helicobacter pylori bilan bog'liq, eng keng tarqalgan turi); C tipi (kimyoviy, reaktiv, o't suyuqligining qaytishi yoki ta'sirlovchi dorilarni qabul qilish natijasida yuzaga keladi). Kislotalilik o'zgarishiga ko'ra oshgan, normal va pasaygan sekretor funksiyali gastrit ajratiladi.

Davolash usullari Gastrit

Davolashning zamonaviy yondashuvlari va terapiya variantlari

Konservativ davolash

Dori-darmonlar, kuzatuv va muolajalar

Davolash usullari

Gastritni davolash kasallikning sababi, shakli va bosqichiga qarab individual tanlanadi va odatda turmush tarzini o'zgartirish, parhez va dori-darmon terapiyasini o'z ichiga oladi. Gastritda jarrohlik davolash juda kam holatlarda, faqat asoratlar rivojlanganda talab qilinadi.

Profilaktika

Gastritning oldini olish uchun tavsiya etiladi: muntazam ovqatlanish tartibiga rioya qilish, achchiq, yog'li va qo'pol taomlarni cheklash, chekish va spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilishdan voz kechish, NYQDni faqat shifokor tayinlashi bilan va zarur bo'lganda gastroprotektorlar himoyasi ostida qabul qilish, Helicobacter pylori bilan zararlanishdan shubhalanganda o'z vaqtida tekshiruvdan o'tish va davolanish, stress darajasini nazorat qilish.

FAQ

Gastritdan shubhalanganda qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Qorin yuqori qismida og'riq yoki noqulaylik, ko'ngil aynishi, ko'krak qafasida achishish yoki ishtahaning pasayishi bir necha kundan ortiq davom etsa, shuningdek oshqozon qon ketishining har qanday belgilarida (qon bilan qusish yoki qora rangli najas) — bu shoshilinch murojaat qilish uchun sababdir.

Gastritni qaysi shifokorlar davolaydi?

Gastritni tashxislash va davolash bilan gastroenterolog shifokor shug'ullanadi. Birlamchi murojaatda terapevt bilan ham maslahatlashish mumkin, u zarur bo'lganda mutaxassisga yo'naltiradi.

Gastritda gastroenterolog nima bilan shug'ullanadi?

Gastroenterolog anamnez yig'adi, ko'rik o'tkazadi, endoskopik tekshiruv va laborator testlarga yo'naltiradi, gastritning sababi va shaklini aniqlaydi, individual davolash sxemasini — parhez, dori-darmon terapiyasini va zarur bo'lganda Helicobacter pylori eradikatsiyasini tanlaydi, hamda bemorni dinamikada kuzatadi.