Jigar saratoni — nazoratsiz bo'linish va transformatsiya jarayonida jigar hujayralaridan rivojlanadigan xavfli o'sma. Jigar oqsil sintezi, o't ishlab chiqarish va organizmning umumiy detoksikatsiyasi kabi muhim funksiyalar uchun javobgar bo'lgani sababli xavfli patologiya. Jigar saratoni birlamchi va ikkilamchi bo'ladi. Birinchisi a'zoning o'z hujayralaridan, ikkinchisi ichak, o'pka, sut bezlaridan tarqalish orqali yuzaga keladi.
Davolashning zamonaviy yondashuvlari va terapiya variantlari
Dori-darmonlar, kuzatuv va muolajalar
Operativ va invaziv usullar
Tushuntirib bo'lmaydigan vazn yo'qotishda, o'ng qovurg'a osti sohasida og'riqda yoki sarg'ayishda, ayniqsa ma'lum tsirroz yoki gepatit fonida, gepatolog yoki onkologga murojaat qilish kerak.
Tashxislash bilan gepatolog, davolash bilan onkolog jarroh bilan birgalikda shug'ullanadi.
Onkolog kasallik bosqichini aniqlaydi, o'sma tarqalganligiga qarab optimal davolash usulini — jarrohlik yo'li bilan olib tashlash, transplantatsiya yoki boshqa usullarni tanlaydi.
Jigar saratoni — nazoratsiz bo'linish va transformatsiya jarayonida jigar hujayralaridan rivojlanadigan xavfli o'sma. Jigar oqsil sintezi, o't ishlab chiqarish va organizmning umumiy detoksikatsiyasi kabi muhim funksiyalar uchun javobgar bo'lgani sababli xavfli patologiya. Jigar saratoni birlamchi va ikkilamchi bo'ladi. Birinchisi a'zoning o'z hujayralaridan, ikkinchisi ichak, o'pka, sut bezlaridan tarqalish orqali yuzaga keladi.
Xavfli jarayonning aniq sabablari yo'q. Kasallik paydo bo'lishiga olib keladigan omillar — surunkali gepatit V va S, sirroz, irsiy patologiya (gemoxromatoz va boshqa). Patologiya sabablari orasida alkogolizm, giyohvandlik, semizlik, qandli diabet, gepatit V, S, OIV bilan zaiflashgan immunitet bor. Jigar saratoni chekish, steroid vositalar va oral kontratseptivlarni uzoq muddat qabul qilishda ham shakllanadi.
Jigar ishini tekshirish uchun gastroenterologga murojaat qilish kerak. Shifokor ko'zdan kechiradi, anamnez yig'adi, laborator va asbob-uskunali tekshiruv tayinlaydi. Saraton shubhasida u leykotsitar formula, biokimyo bilan UAT topshirishga yo'naltiradi. ALT, AST ko'tarilishi jigar hujayralari shikastlanganidan darak beradi. Virusli infeksiyaga shubha bo'lganda gepatit V, S, OIVga tahlil topshirishni tavsiya qiladi. Xavfli jarayonga shubha bo'lganda UTT, KT, MRTdan o'tishni maslahat beradi. Ushbu metodikalar yetarli bo'lmasa, teri orqali kor-biopsiyani tayinlaydi.
Boshida inson kasallik haqida bilmasligi mumkin. O'sma o'sishi bilan kuchaygan charchoq, holsizlik, o'ng qovurg'a ostida yoki o'ng yelkada og'riq paydo bo'lishi mumkin. Shuningdek, insonda pasaygan ishtaha, isitma, ko'ngil aynishi, qusish, teri osti tomirlarining kengayishi kuzatilishi mumkin. Progressiv bosqichda chap qovurg'a ostida og'riq, burundan qon ketishi, ich buzilishi va boshqa simptomatika aniqlanadi.
Xalqaro klassifikatsiyaga ko'ra to'rt bosqich bor. Dastlabki ikki bosqichda o'sma limfa tugunlariga ta'sir qilmaydi, metastaz bermaydi. Oxirgi bosqichlarda xavfli hosila darvoza, jigar venasiga o'sib kiradi, limfa tugunlari va boshqa a'zolarga metastaz beradi.
Davolanmasa, o'sma progressiya qiladi va boshqa a'zolarga tarqaladi. Kasallikning eng ko'p tarqalgan asoratlari — portal gipertenziya, ichak o'tkazuvchanligi buzilishi, saraton intoksikatsiyasi bilan birga keladigan jigar yetishmovchiligi.
Davolash taktikasi individual tanlanadi. Erta bosqichda shifokor jarrohlik davolashni, keyin ximioembolizatsiya, krioablatsiya yoki radiochastota ablatsiyasini tavsiya qiladi. Nurli terapiya boshqa usullar samarasiz bo'lganda qo'shiladi. Immunoterapiya boshqa metodikalar bilan kombinatsiyada qo'llaniladi.
Kasallik yuzaga kelish sababini istisno qilib, uning ehtimolini sezilarli darajada kamaytirish mumkin. Virusli gepatitlarni o'z vaqtida davolash, alkogol, chekishdan voz kechish kerak. Sog'lom turmush tarzini yuritish, muntazam harakat qilish va vaznni kuzatib borish tavsiya etiladi.