O‘rta otit — quloqning o‘rta qismidagi havo saqlovchi bo‘shliqlarda infeksiya rivojlanishi bo‘lib, u kuchli og‘riq, shish, suyuqlik (eksudat) yoki yiring to‘planishi hamda eshitish pasayishi bilan kechadi.
O‘rta otit — quloqning o‘rta qismidagi havo saqlovchi bo‘shliqlarda infeksiya rivojlanishi bo‘lib, u kuchli og‘riq, shish, suyuqlik (eksudat) yoki yiring to‘planishi hamda eshitish pasayishi bilan kechadi.
O‘rta otit qanday diagnostika qilinadi
Otoskopiya: LOR shifokori otoskop asbobi orqali nog‘ora pardasini ko‘radi. Undagi tomirlar kengayishi, qizarish, bo‘rtish (kataral/yiringli bosqichda) yoki tayyor teshikni (perforativ bosqichda) aniqlaydi. Timpanometriya va Audiometriya: O‘rta quloq ichidagi bosimni, parda harakatchanligini va eshitish pasayishi darajasini instrumental tekshirish. Laboratoriya: Qon tahlilida bakterial yallig‘lanish belgilari (leykotsitoz, EChT balandligi). Yiring oqayotgan bo‘lsa, undan bakposev (surtma) olinadi.
O‘rta otitning simptomlari qanday
Mahalliy belgilari: Quloq ichida chuqur, sanchuvchi, otuvchi yoki chiquvchi kuchli og‘riq (ba'zan tishga, chakkaga tarqaladi). Eshitishning yomonlashishi, quloq ichida g‘uvillash, tiqilib qolish yoki suyuqlik chayqalayotgandek tuyulishi. Parda teshilgandan so‘ng — quloq to‘shagida yoki yostiqda yiring izlari (otoreya). Umumiy belgilari: Yuqori isitma, qaltirash, darmonsizlik, bosh og‘rig‘i. Kichik bolalarda o‘ziga xosligi: Bola gapira olmagani uchun tinmay chinqirib yig‘laydi, boshini yostiqqa ishqalaydi, qulog‘ini ushlayveradi, emishdan bosh tortadi (chunki chaynash va yutish harakati quloq bosimini oshirib, og‘riq beradi).
Mastoidit (quloq ortidagi suyak o‘simtasining yiringli erishi); surunkali otitga o‘tib, eshitishning turg‘un pasayishi (karlik); nog‘ora pardasining butkul yirtilib bitmay qolishi; Labirintit (ichki quloqqa o‘tib, kuchli bosh aylanishi chaqirishi); Meningit va miya absessi (yiringning bosh miyaga o‘tib ketishi).
O‘rta otit bosqichlari qanday
Boshlang'ich (kataral) bosqich – quloqda og'riq, bitish hissi, isitma va eshitish pasayishi boshlanadi. Yiring to'planish bosqichi – o'rta quloqda yiring yig'iladi, og'riq kuchayadi, tana harorati ko'tariladi. Parda teshilishi (perforatsiya) bosqichi – nog'ora parda yoriladi, quloqdan yiring oqadi, og'riq kamayadi. Sog'ayish bosqichi – yallig'lanish pasayadi, yiring to'xtaydi, nog'ora parda bitadi va eshitish tiklanadi.
O‘rta otit qanday davolanadi
Burun tomchilari (Tizimli komponent — MAJBURIY): Yevtahiy nayidagi shishni qaytarish va havo aylanishini tiklash uchun burunga tomirlarni toraytiruvchi tomchilar (Nazivin, Ksilo-Mefa, Otrivin) tomizilishi shart. Quloq tomchilari (Bosqichga qarab):
Parda teshilmagan (yiring oqmayotgan) davrda: Og‘riqsizlantiruvchi va yallig‘lanishga qarshi tomchilar (Otipaks, Otinum) iliq holda tomiziladi. Parda teshilgan (yiring oqayotgan) davrda: Og‘riqsizlantiruvchi tomchilar taqiqlanadi (tarkibidagi spirt va lidokain ichki quloq nervini o‘ldirishi mumkin). Faqat tarkibida eshitish nerviga zarar keltirmaydigan antibiotik bo‘lgan tomchilar (Otof, Tsipromed, Normaks) tomiziladi. Tizimli Antibiotiklar: O‘tkir yiringli otitda asoratlarni oldini olish uchun 7–10 kunlik kurs tayinlanadi (Amoksitsillin, Amoksiklav, Sefuroksim). Jarrohlik (Paratsentez / Miringotomiya): Agar yiring to‘planib, parda bo‘rtib tursa-yu, lekin o‘zi yorilmasa (bemor og‘riqdan qiynalsa), LOR shifokori maxsus ingichka igna bilan nog‘ora pardasini tiladi (teshadi) va yiringni xavfsiz chiqarib yuboradi. Teshik keyin o‘zi bitib ketadi.
O‘rta otit profilaktikasi
Burun bitishi, tumov va O‘RVI xastaliklarini vaqtida davolash; burun qoqqanda ikkala teshikni baravar emas, balki navbatma-navbat va sekin qoqish (kuchli qoqilganda burundagi mikrob quloqqa otilib o‘tadi); chaqaloqlarni emizayotganda boshini juda gorizontal emas, biroz tikroq tutish (sut Yevtahiy nayiga kirib ketmasligi uchun); adenoidlarni vaqtida davolatish.