O'TKIR RINIT

Asosiy simptomlar: burun bo‘shlig‘ida qichishish va quruqlik hissi, ketma-ket aksirish, burundan ko‘p miqdorda oldin tiniq, keyinchalik esa quyuq yiringli ajralma kelishi, burun bitishi sababli hid bilishning pasayishi, bosh og‘rig‘i va tana haroratining biroz ko‘tarilishi.

Asosiy sabablar — virusli infeksiyalar (rinoviruslar, adenoviruslar) va bakteriyalar. Kasallik rivojlanishiga organizmning umumiy yoki mahalliy sovqotishi (immunitet pasayishi), havo ifloslanishi, chang va zararli gazlar ta’siri hamda surunkali kasalliklar sabab bo‘ladi.

Yallig‘lanish jarayoni atrofga tarqalsa, quyidagi asoratlar rivojlanadi: sinusit (gaymorit, frontit), otit (o‘rta quloq yallig‘lanishi), faringit, laringit, bronxit va kattalarda infeksiyaning surunkali rinit shakliga o‘tib ketishi.

Quruq bosqich (bir necha soatdan 1 kungacha: burunda quruqlik va qichishish); Seroz ajralmalar bosqichi (burundan ko‘p miqdorda tiniq suyuqlik kelishi va burun bitishi); Shilliq-yiringli ajralmalar bosqichi (kasallikning 4-5 kunidan ajralma kamayadi, quyuqlashadi va yiringli tus oladi).

Davolash simptomatik olib boriladi: burun shilliq pardasi shishini kamaytirish uchun tomirlarni toraytiruvchi tomchilar (ksilometazolin va b. — 5-7 kundan ortiq ishlatmaslik sharti bilan), burun bo‘shlig‘ini tuzli eritmalar bilan yuvish, isitma tushiruvchi va antigistamin dori vositalari qo‘llanadi. Bakterial asoratlarda mahalliy yoki tizimli antibiotiklar buyuriladi.

Profilaktika organizmni chiniqtirish, immunitetni mustahkamlash, epidemiyalar davrida odamlar ko‘p to‘planadigan joylardan uzoqroq bo‘lish, shaxsiy gigiyenaga (qo‘llarni tez-tez yuvish) rioya qilish, xonalarni shamollatish va organizmning haddan tashqari sovqotishidan saqlanishni o‘z ichiga oladi.