Intervertebral disk chiqib ketadigan va anatomik joylashuv chegaralaridan tashqariga chiqadigan patologiya. Bundan tashqari, tolali halqa endi yaxlit emas. Diskning tashqi qobig'i, uning ichki tarkibi tashqi tomondan paydo bo'ladi. Natijada nervlar siqiladi. Biror kishi umurtqa pog'onasida og'riqni his qiladi.
Intervertebral disk churrasi bu nima?
Intervertebral disk chiqib ketadigan va anatomik joylashuv chegaralaridan tashqariga chiqadigan patologiya. Bundan tashqari, tolali halqa endi yaxlit emas. Diskning tashqi qobig'i, uning ichki tarkibi tashqi tomondan paydo bo'ladi. Natijada nervlar siqiladi. Biror kishi umurtqa pog'onasida og'riqni his qiladi.
Orqa pufak grijasini qanday diagnostika qilish mumkin?
Nevrolog yoki ortopedik shifokor qabulda quyidagilarni baholash orqali patologiyani shubhalashi mumkin:
yurish usuli;
orqa muskullarining simmetriyasi;
pufakning mumkin bo‘lgan egilishi;
harakat hajmi va og‘riqli nuqtalar.
Grijaga shubha qilinganda shifokor tavsiya qiladi:
MRT (magnit‑rezonans tomografiya) — eng ma’lumotli usul, yumshoq to‘qimalarni, diskni, orqa miya ni ko‘rsatadi;
KT (kompyuter tomografiya) — suyak tuzilmalarini va to‘qimalarning siqilishi darajasini ko‘rsatadi;
miyelogafiya — kontrast modda bilan rentgen tekshiruvi, orqa miya va nerv ildizlarining holatini baholash uchun;
UZDG (ultratovush dopplerografiya) orqa arteriyalari — bo‘yin bo‘limida grijada qon oqimini baholash uchun.
Orqa pufak grijasining simptomlari qanday?
Umumiy simptomatologiya churra nervlarining kattaligi, ta'sir darajasiga bog'liq. Biror kishi harakatlanish, yo'talish, hapşırma paytida kuchayadigan bel og'rig'ini his qilishi mumkin. Bo'yin qismida churra bo'lsa, bemor bosh og'rig'i, ko'ngil aynishidan shikoyat qiladi. Dastlabki bosqichda u o'zini namoyon qilmasligi mumkin.
Orqa pufak grijasining paydo bo‘lish sabablari qanday?
Patologiya orqa pufak disklarining degenerativ o‘zgarishlari tufayli paydo bo‘ladi. Kasallikning asosiy sabablari:
to‘qimalarning ovqatlanish buzilishi va kislorod yetishmovchiligi (gipoksiya);
orqa pufakning shikastlanishi (zarba, tushish, keskin burilishlar);
yetarli jismoniy faollikning yo‘qligi yoki aksincha, ortiqcha yuklamalar;
ortiqcha vazn va semizlik, pufakka yuklamani oshiradi;
genetik moyillik;
tug‘ma pufak tuzilishi anomaliyalari;
osteoxondroz (pufakning degenerativ‑distrofik zararlanishi);
skolioz (pufakning yon tomonga egilishi);
giperlordoz (bel bo‘limidagi ortiqcha egilish).
Orqa pufak grijasi asoratlari qanday bo‘lishi mumkin?
Orqa pufak grijasi hayot sifatini yomonlashtiradigan va mutaxassislar tomonidan tez orada aralashuvni talab qiladigan jiddiy asoratlarga olib keladi.
Mos davolash amalga oshirilmasa, bemor quyidagi holatlarga duch kelishi mumkin:
irrativ‑reflektor sindrom (nerv tugunlarining jabra qilinishi tufayli kuchli og‘riq);
kompressiya miyelopatiyasi;
orqa miya kanalining stenozi;
muskullarning atrofiyasi;
paralich;
boshqa patalogiyalar.
Orqa pufak grijasi bosqichlari qanday kechadi?
Orqa pufak grijasining uch bosqichi mavjud. Boshlang‘ich bosqichda protruziya hosil bo‘ladi. Bu holatda disk chiqib chiqadi, lekin fibroz halqa butun holatda qoladi.
Ekstruziya — kasallikning ikkinchi bosqichi, bu bosqichda disking ichki yadrosi fibroz halqadan o‘tadi.
Sekvestratsiya — og‘ir bosqich, bu holatda tibbiy aralashuv talab qilinadi. Disk yadrosi ajralib, orqa miya kanali tomoniga siljiydi.
Orqa pufak grijasini qanday davolash mumkin?
Davolash usulini tanlash anamnez va simptomatikaga bog‘liq. Agar grij kichik bo‘lsa, shifokor og‘riqni yo‘qotuvchi dorilarni qabul qilish va turmush tarzini o‘zgartirishni tavsiya qiladi.
Og‘ir holatlarda jarrohlik davolashi tayinlanadi. Ko‘pincha mikrodiskektomiya amaliyoti o‘tkaziladi — bu jarrohlik operatsiyasida jarroh nervlarga bosim qilayotgan disking chiqqan qismini olib tashlaydi.
Orqa pufak grijasida profilaktika?
Kasallikning profilaktikasi faol turmush tarzidir. Muskullarni mustahkamlashga yurish, suzish, kuch mashqlari va boshqa jismoniy yuklamalar yordam beradi.
Ortiqcha vazn — kasallikning yana bir sababi. To‘g‘ri ovqatlanish qoidalari ni saqlash, ortiqcha ovqat qabul qilishdan voz kechish — qo‘shimcha profilaktik choradir.