GIPERMETROPIYA

Yaqindagi matnlarni oʻqish yoki mayda ishlar bilan shugʻullanishda tasvirning xiralashishi (kitob yoki telefonni uzoqlashtirish istagi). Koʻzning tez charchashi (astenopiya) va koʻzlarda achishish, simillagan ogʻriq hissi. Uzoq vaqt yaqin masofaga tikilib ishlaganda peshona va chakka sohasida bosh ogʻrigʻi paydo boʻlishi. Bolalarda — dars tayyorlashga xohishning yoʻqligi, diqqatni jamlay olmaslik va koʻzlarni tez-tez ishqalash.

Anatomiya (Tugʻma shakli): Koʻz olmasi oʻlchamining normadan kichik boʻlishi (koʻpincha irsiy/genetik omillar sababli). Yoshga doir oʻzgarishlar (Presbiopiya): Yosh oʻtishi bilan (odatda 40 yoshdan keyin) koʻz gavharining elastikligi pasayadi va yaqin masofaga fokuslash qobiliyati yoʻqoladi. Optik tizim nuqsonlari: Shox parda yoki koʻz gavharining yorugʻlik nurlarini yetarlicha sindira olmasligi, natijada tasvir toʻrparda (setchatka)da emas, balki uning ortida fokuslanadi.

Gipermetropiya bolalikda vaqtida korreksiya qilinmasa, koʻzning dangasaligi — ambliopiya (bunda koʻzoynak taqqanda ham koʻz 100% koʻrmaydi) va gʻlaylik (strabizm) rivojlanishiga sabab boʻlishi mumkin. Kattalarda esa glaukoma (koʻz ichi bosimi oshishi) xavfi ortadi.

Yengil daraja (+2.0 dioptriyagacha): Koʻz oʻz akkomodatsiyasi (moslashishi) hisobiga yaqinni ham, uzoqni ham yaxshi koʻra oladi, lekin tez charchaydi. Oʻrtacha daraja (+2.25 dan +5.0 dioptriyagacha): Uzoqni koʻrish yaxshi saqlanadi, biroq yaqindagi narsalarni koʻrish sezilarli darajada qiyinlashadi. Yuqori daraja (+5.0 dioptriyadan yuqori): Ham yaqindagi, ham uzoqdagi barcha buyumlar xira va noaniq koʻrinadi.

Optik korreksiya: Plyus koʻrsatkichli (+/-) yigʻuvchi linzalarga ega koʻzoynaklar yoki kontakt linzalarini taqish. Apparatli davolash: Bolalarda koʻrish qobiliyatini ragʻbatlantirish va ambliopiyaning oldini olish uchun maxsus mashqlar va apparat muolajalari. Lazerli korreksiya (LASIK/Femto-LASIK): 18 yoshdan oshgan bemorlarda shox parda shaklini lazer yordamida oʻzgartirish orqali muammoni butkul bartaraf etish. Jarrohlik: Juda yuqori darajada koʻz ichiga sunʼiy linza (FAK) oʻrnatish yoki koʻz gavharini almashtirish.

Gipermetropiya profilaktikasi muntazam ravishda oftalmolog ko‘rigidan o‘tish, ayniqsa bolalar va irsiy moyilligi bo‘lgan shaxslarni nazorat qilishni o‘z ichiga oladi. Ko‘zga tushadigan zo‘riqishni me’yorlash, kompyuterda ishlash yoki kitob o‘qishda tanaffuslar qilish, ish joyini yaxshi yoritish, A, C va E vitaminlariga boy ovqatlarni iste’mol qilish hamda ko‘rish nuqsonlarini ko‘zoynak yoki kontakt linzalar yordamida o‘z vaqtida tuzatish tavsiya etiladi. Sog‘lom turmush tarziga rioya qilish va ko‘z kasalliklarini o‘z vaqtida davolash asoratlarning oldini olishga yordam beradi.