Bariatriya — bu insonning tana vaznini kamaytirish va metabolik ko‘rsatkichlarini yaxshilashga qaratilgan jarrohlik aralashuvidir. Ushbu muolaja oshqozon hajmini kamaytiradi yoki ovqatning oshqozon-ichak tizimidan o‘tish yo‘lini o‘zgartiradi. Eng keng tarqalgan usullar qatoriga gastroplastika, gastrik shuntlash va biliopankreatik shuntlash kiradi. Operatsiyadan keyin bemor kamroq ovqat iste’mol qiladi va asta-sekin vazn yo‘qota boshlaydi.
Bariatriya — bu insonning tana vaznini kamaytirish va metabolik ko‘rsatkichlarini yaxshilashga qaratilgan jarrohlik aralashuvidir. Ushbu muolaja oshqozon hajmini kamaytiradi yoki ovqatning oshqozon-ichak tizimidan o‘tish yo‘lini o‘zgartiradi. Eng keng tarqalgan usullar qatoriga gastroplastika, gastrik shuntlash va biliopankreatik shuntlash kiradi. Operatsiyadan keyin bemor kamroq ovqat iste’mol qiladi va asta-sekin vazn yo‘qota boshlaydi.
Semizlik operatsiyasi uchun qanday ko‘rsatmalar mavjud?
Operatsiya uchun asosiy ko‘rsatmalar qatoriga 2-toifa qandli diabet, arterial gipertoniya, uyqudagi nafas to‘xtashi sindromi, semizlik tufayli bo‘g‘im va suyaklarning jiddiy zararlanishi hamda jigarning yog‘li steatozi kiradi. Bundan tashqari, bepushtlik va tana vazni indeksining 35–40 dan yuqori bo‘lishi ham operatsiyaga tavsiya hisoblanadi. Biroq yakuniy qarorni shifokor umumiy anamnez, sog‘liq holati, genetik moyillik, qarshi ko‘rsatmalar va yoshni hisobga olib qabul qiladi.
Semizlik operatsiyasi uchun sabablar qanday?
Semizlik operatsiyasining asosiy sababi — vaznning ortib borishi va uni parhez hamda sport yordamida nazorat qilib bo‘lmasligidir. Bunday holat inson hayotiga xavf tug‘diradi. Operatsiyaning maqsadi hayot sifatini yaxshilash, yangi kasalliklarning oldini olish, mavjud patologiyalarni barqarorlashtirish va remissiyaga erishishdan iborat.
Semizlik operatsiyasidan oldingi diagnostika
Kerakli tekshiruvlar va maslahatlar ro‘yxati bemorning sog‘lig‘i hamda surunkali kasalliklar mavjudligiga bog‘liq. Odatda bemorga qon tahlillari, infeksiyalar bo‘yicha testlar, qorin bo‘shlig‘i UZI, FGDS, EKG va o‘pka rentgeni buyuriladi. Shuningdek, terapevt, anesteziolog, endokrinolog va ayrim hollarda psixolog bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.
Semizlik operatsiyasidan oldin qanday bosqichlar o‘tiladi?
Operatsiyadan oldin bemor yangi tahlillar to‘plamini tayyorlaydi. Zaruratga qarab mavjud buzilishlar to‘g‘rilanadi. Operatsiyadan bir necha hafta oldin bemor parhezga o‘tadi va qonni suyultiruvchi dorilarni bekor qiladi. Operatsiya arafasida yengil kechki ovqat iste’mol qilinadi va 8–10 soat davomida och qolish tavsiya etiladi.
Semizlik operatsiyasining qanday asoratlari bo‘lishi mumkin?
Operatsiyadan keyin ayrim hollarda kichik qon ketish va choklarning yetishmovchiligi kuzatiladi. Shifokor tavsiyalariga amal qilinmasa, osteoporoz, kamqonlik, demping-sindrom va reflyuks rivojlanishi mumkin. Kam hollarda peptik yara va metabolizm buzilishi uchraydi.
Semizlik operatsiyasi qanday o‘tkaziladi?
Jarroh semizlik operatsiyasini umumiy narkoz ostida amalga oshiradi. Operatsiya turiga qarab, oshqozon hajmi kamaytiriladi, ovqat o‘tishi uchun aylanma yo‘llar yaratiladi yoki fermentlar hamda o‘tning harakat yo‘li o‘zgartiriladi. Operatsiyadan keyin bemor 2–5 kun statsionarda kuzatuv ostida bo‘ladi. Keyinchalik shifokor tavsiyalar beradi va ma’lum vaqt o‘tgach natijani nazorat qilish uchun qayta ko‘rik belgilaydi.
Semizlik operatsiyasida asoratlarning oldini olish
Reabilitatsiyani tezlashtirish va natijani saqlab qolish uchun shifokor vitamin-mineral komplekslarini qabul qilishni, parhezga rioya qilishni, oz-ozdan va tez-tez ovqatlanishni hamda muntazam ko‘rikdan o‘tishni tavsiya qiladi. Shuningdek, me’yoriy jismoniy faollik bilan shug‘ullanish, alkogol va sigaretlardan voz kechish tavsiya etiladi.