Bolalar Endokrinologi

1. Bolalar endokrinologi qanday shifokor?

Bolalar endokrinologi — bolalar va o‘smirlardagi gormonal buzilishlar bilan shug‘ullanadigan shifokor. U qalqonsimon bez kasalliklari, qandli diabet, o‘sish va jinsiy balog‘atga yetishdagi buzilishlarni aniqlaydi hamda davolaydi.

2. Bolalar endokrinologi qanday kasalliklarni davolaydi?

Shifokor 1 va 2-tur qandli diabet, gipotireoz, gipertireoz, o‘sish buzilishlari, erta yoki kech jinsiy balog‘atga yetish, buyrak usti bezlari, gipofiz va ayrim moddalar almashinuvi kasalliklari bilan shug‘ullanadi.

3. Qachon bolani endokrinologga olib borish kerak?

Bola tengdoshlariga nisbatan sekin yoki juda tez o‘ssa, vazni keskin oshsa yoki kamaysa, doim chanqasa, tez-tez siysa yoxud jinsiy rivojlanish juda erta yoki kech boshlansa, shifokorga murojaat qilish kerak.

4. Bolalar endokrinologi kattalar endokrinologidan nimasi bilan farq qiladi?

Bolalar endokrinologi tug‘ilgandan o‘smirlik davrigacha bo‘lgan o‘sish, rivojlanish va gormonal o‘zgarishlarni hisobga oladi. Bolalardagi gormon me’yorlari va davolash usullari kattalarnikidan farq qilishi mumkin.

5. Bolalarda qandli diabetning belgilari qanday?

Asosiy belgilar — kuchli chanqash, tez-tez siyish, ozish, holsizlik va tez charchash. Bunday holatda qondagi glyukozani tezda tekshirtirish kerak. Qusish, qorin og‘rig‘i, chuqur va tez nafas olish yoki uyquchanlik kuzatilsa, shoshilinch tibbiy yordam zarur.

6. Bolalarda 1-tur va 2-tur qandli diabetning farqi nimada?

1-tur diabetda immun tizimi insulin ishlab chiqaradigan oshqozon osti bezi hujayralarini zararlaydi, shu sababli insulin bilan davolash zarur. 2-tur diabet esa ko‘pincha insulin rezistentligi bilan bog‘liq bo‘lib, ortiqcha vazn bilan birga uchrashi mumkin, ammo semizliksiz ham rivojlanadi.

7. Nima uchun bolaning bo‘yi sekin o‘sadi?

Bunga irsiyat, yetarli ovqatlanmaslik, surunkali kasalliklar, qalqonsimon bez faoliyati buzilishi yoki o‘sish gormoni yetishmovchiligi sabab bo‘lishi mumkin. Shifokor bolaning o‘sish dinamikasini baholaydi.

8. Bolalarda o‘sish gormoni yetishmovchiligi nima?

Bu organizmda o‘sish gormoni yetarli ishlab chiqarilmaydigan holat. Bola tengdoshlariga qaraganda sekinroq o‘sishi mumkin. Tashxis kompleks tekshiruvdan keyin qo‘yiladi va davolash tasdiqlangan ko‘rsatmalar asosida belgilanadi.

9. Nima uchun bolaning vazni tez oshadi?

Vazn ortishiga ovqatlanish, jismoniy faollik, uyqu, irsiyat va boshqa omillar ta’sir qiladi. Kamroq hollarda endokrin kasalliklar sabab bo‘ladi. Bolalar endokrinologi bo‘y, vazn, rivojlanish va moddalar almashinuvini baholaydi.

10. Bolalarda qalqonsimon bezning qanday kasalliklari uchraydi?

Bolalarda tug‘ma va orttirilgan gipotireoz, autoimmun tireoidit, gipertireoz va boshqa qalqonsimon bez kasalliklari uchraydi. Ular o‘sish, rivojlanish, yurak urishi, faollik va umumiy ahvolga ta’sir qilishi mumkin.

11. Bolada TTG yuqori chiqsa nima qilish kerak?

TTG ko‘rsatkichining oshishi qalqonsimon bez faoliyati pasayganini bildirishi mumkin. Ammo natija bolaning yoshi, erkin T4 darajasi va boshqa omillar bilan birga baholanadi. Tahlillarni bolalar endokrinologiga ko‘rsatish kerak.

12. Erta jinsiy balog‘atga yetish nima?

Bu jinsiy rivojlanish belgilarining odatdagidan erta paydo bo‘lishi. Odatda qizlarda 8 yoshdan, o‘g‘il bolalarda 9 yoshdan oldin boshlansa, mutaxassis tekshiruvi tavsiya qilinadi.

13. O‘smirda jinsiy rivojlanish kechiksa nima qilish kerak?

Qizlarda 13 yoshgacha ko‘krak bezlari rivojlanishi boshlanmasa yoki o‘g‘il bolalarda 14 yoshgacha moyaklar kattalashmasa, tekshiruvdan o‘tish tavsiya etiladi. Bunga individual rivojlanish xususiyatlari yoki gormonal buzilishlar sabab bo‘lishi mumkin.

14. Bolalar endokrinologi qanday tahlillarni tayinlaydi?

Shikoyatlarga qarab qondagi glyukoza, HbA1c, TTG, erkin T4, o‘sish va jinsiy rivojlanish bilan bog‘liq gormonlar tekshirilishi mumkin. Ba’zan UTT, suyak yoshini aniqlash uchun qo‘l panjasi rentgeni va boshqa tekshiruvlar kerak bo‘ladi.

15. Bolalar endokrinologi qabuliga qanday tayyorlanish kerak?

Oldingi tahlillar, bolaning bo‘yi va vazniga oid ma’lumotlar, tibbiy xulosalar va qabul qilayotgan dorilar ro‘yxatini olib boring. O‘zgarishlar qachon boshlanganini eslab oling. Oddiy maslahat uchun och qoringa kelish shart emas.