SURUNKALI LARINGIT

Ovozning turgun o‘zgarishi: Doimiy xirillash, ovoz bo‘g‘ilishi, ovozning tez charchashi (kechga yaqin yoki uzoq gaplashgandan keyin ovoz butunlay yo‘qolib qolishi mumkin). Tomoqdagi noqulaylik: Doimiy achishish, quruqlik, qichishish, tomoqni "tozalab olish" (yo‘talib tashlash) istagi. Yo‘tal: Vaqti-vaqti bilan bezovta qiladigan, ko‘chishi qiyin bo‘lgan yopishqoq balg‘amli yo‘tal (ayniqsa atrofik shaklda ertalablari kuchli bo‘ladi). Og‘riq: Uzoq gapirganda bo‘yin mushaklarida yengil og‘riq yoki tez charchash hissi.

To‘liq davolanmagan o‘tkir laringit: Hiqildoq o‘tkir yallig‘lanishining tez-tez qaytalanishi. Professional omillar: Ovozning doimiy zo‘riqishi (o‘qituvchilar, ma’ruzachilar, xonandalar, gidlar). Zararli odatlar: Ko‘p yillik faol yoki passiv chekish, spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish (alkogol shilliq qavatni ta’sirlaydi). Tashqi qo‘zg‘atuvchilar: Changli, gazlangan sharoitda ishlash, juda quruq yoki issiq havodan nafas olish. Yondosh kasalliklar (juda muhim): GERB (Gastroezofageal reflyuks kasalligi): kechasi me’da shirasining hiqildoqqa otilishi va uni kuydirishi. Surunkali infeksiyalar: sinusitlar (gaymorit), tonzillit, karies. Burundan nafas olishning qiyinligi (burun to‘sig‘i qiyshiqligi), buning oqibatida bemor og‘izdan nafas oladi.

Onkologiyaga o‘tishi (hiqildoq saratoni): Laringitning giperplastik shakli saraton oldi holatlariga kiradi, shuning uchun qat’iy nazorat talab qiladi. Hiqildoq stenozi: Surunkali shish nafas yo‘llarining asta-sekin torayishiga olib kelishi mumkin. Ovozni butunlay yo‘qotish: Boylamlarning chandiqlanishi ovoz xirillashini umrbod davolab bo‘lmaydigan qilib qo‘yishi mumkin.

1. Kompensatsiyalangan bosqich (shakl) Bu kasallikning boshlang‘ich bosqichidir. Bunda organizm va immun tizimi infeksiyaga qarshi hali kurasha oladi va uni tanglay murtaklari (bodomchalar) ichida lokal tarzda (chegaralangan holda) ushlab turadi. Tashqi asoratlar kuzatilmaydi. 2. Dekompensatsiyalangan bosqich (shakl) Bu bosqichda organizmning himoya kuchlari charchaydi. Murtaklar o‘zining filtrlik funksiyasini yo‘qotadi va aksincha, butun organizmni zaharlovchi doimiy infeksiya o‘chog‘iga aylanadi (autoimmun va toksik jarayonlar boshlanadi).

Sababni bartaraf etish: Ish joyini almashtirish (iloji bo‘lsa), chekishni tashlash, GERB yoki surunkali gaymoritni davolash. Ovoz rejimi: Gapirish yuklamasini cheklash. Ovoz boylamlariga funksional dam berish. Mahalliy davolash: Nebulayzer orqali namlantiruvchi vositalar, antiseptiklar, dorivor moylar (atrofiyada) bilan inhalyatsiya qilish. LOR-shifokor tomonidan hiqildoq ichiga dori vositalarini quyish (zalivka). Medikamentoz terapiya: Immunomodulyatorlar, B guruh vitaminlari, shish va chandiqlarni so‘riltiruvchi preparatlar.Xirurgik davolash (hiqildoq mikrojarrohligi): Giperplastik shaklda ovozni qaytarish uchun boylamlardagi tugunchalar va o‘sib ketgan to‘qimalar jarrohlik yo‘li bilan olib tashlanadi.

Chekishni butunlay tashlash. Zararli ishlab chiqarishda nafas yo‘llarini niqob yoki respiratorlar bilan himoya qilish. Tish, burun va oshqozon kasalliklarini vaqtida davolash. Uydagi havo namligini saqlash va ko‘p suyuqlik ichish tartibiga rioya qilish.