Qin yallig‘lanishi (tibbiyotda kolpit yoki vaginit deb ataladi) — qin shilliq qavatining yallig‘lanishi bilan kechadigan patologik jarayondir. Bu ginekologiya amaliyotida eng ko‘p uchraydigan kasalliklardan biri bo‘lib, har qanday yoshdagi ayollar va qizlarda yuzaga kelishi mumkin.
Qin yallig‘lanishi (tibbiyotda kolpit yoki vaginit deb ataladi) — qin shilliq qavatining yallig‘lanishi bilan kechadigan patologik jarayondir. Bu ginekologiya amaliyotida eng ko‘p uchraydigan kasalliklardan biri bo‘lib, har qanday yoshdagi ayollar va qizlarda yuzaga kelishi mumkin.
Vaginit qanday diagnostika qilinadi
Qin devorlari va bachadon bo‘yni holatini baholash uchun ginekologik ko‘zgularda ko‘rik. Mikroskopik surtma (floraga mazok): leykotsitlar miqdorini (yallig‘lanish belgisi) va kalit hujayralarni aniqlaydi. Bakteriologik ekma (bakposev): aniq bakterial qo‘zg‘atuvchini va uning antibiotiklarga sezgirligini ko‘rsatadi.
PTSR (PCR) testlari: yashirin infeksiyalarni (xlamidiya, mikoplazma va boshqalar) aniqlashning eng aniq usuli.
Vaginitning simptomlari qanday
Klinik ko‘rinish qo‘zg‘atuvchiga bog‘liq, biroq umumiy belgilarga quyidagilar kiradi: Ajralmalar xarakterining o‘zgarishi (ko‘p miqdorda, tvorogsimon, yiringli, ko‘pikli, ko‘pincha yoqimsiz yoki "baliq" hidli bo‘lishi). Qin va tashqi jinsiy a’zolar sohasida qichishish, achishish va lofillash hissi. Peshob chiqarishda va jinsiy aloqa vaqtida og‘riq yoki noqulaylik. Shilliq qavatning qizarishi (giperemiya) va shishishi.
Vaginitning sabablari qanday
Kolpitning asosiy sababi — qinning tabiiy mikroflorasi muvozanatining buzilishidir. Buning natijasida foydali laktobakteriyalar kamayib, zararli mikroorganizmlar ko‘payadi. Sabablari quyidagilarga bo‘linadi: Spesifik (JBYU): trixomonada, xlamidiya, gonokokk, mikoplazmalar. Nospesifik: shartli patogen bakteriyalar (stafillokokk, streptokokk, ichak tayoqchasi) va Candida turidagi zamburug‘lar (molochnitsa sababchisi).
Moyillik yaratuvchi omillar: immunitet pasayishi, gormonal buzilishlar (shu jumladan, menopauza), uzoq vaqt antibiotik ichish, gigiyenaga rioya qilmaslik, lateks yoki sovunga bo‘lgan allergiya.
Vaginitning asoratlari qanday
Agar kolpit o‘z vaqtida davolanmasa, bu jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin: Yuqoriga ko‘tariluvchi infeksiya: yallig‘lanishning bachadonga (endometrit) va bachadon ortiqlariga (salpingooforit) o‘tishi. Kichik tos a’zolarida chandiqlar (spayka) rivojlanishi, bu esa bepushlik yoki bachadondan tashqari homiladorlik xavfini keskin oshiradi. Homilador ayollarda: bola tushishi xavfi, muddatidan oldin tug‘ruq, qog‘onoq suvlari va homilaning infeksiyalanishi. Bachadon bo‘ynida eroziyalar va bitmaydigan mayda yoriqlar paydo bo‘lishi.
Vaginit bosqichlari qanday
O‘tkir bosqich: 2 haftagacha davom etadi. Belgilar juda keskin namoyon bo‘ladi: kuchli qichishish, ko‘p ajralma, o‘tkir og‘riq.
O‘tkir osti bosqich: Simptomlar asta-sekin pasayadi, yallig‘lanish kuchi kamayadi, lekin noqulaylik saqlanib qoladi. Surunkali bosqich: Oylab davom etadi. Belgilar sust bo‘ladi yoki vaqtincha umuman bilinmaydi, biroq stress, shamollash yoki hayz oldidan kasallik vaqti-vaqti bilan qaytalanib (qo‘zg‘alib) turadi.
Vaginit qanday davolanadi
Etiotrop davolash: zamburug‘larga qarshi (kandidozda), antibiotiklar (bakterial infeksiyalarda) yoki parazitlarga qarshi (trixomoniazda) shamchalar, kremlar yoki tabletkalar qo‘llash.
Mahalliy antiseptik terapiya: vannaochkalar yoki shifokor ruxsat bergan chayishlar (sprintsevaniya). Mikroflorani tiklash: ikkinchi bosqichda qinni foydali flora bilan boyitish uchun eubiotiklar (laktobakteriyali shamchalar) buyuriladi. Muhim: spesifik infeksiyalarda ikkala jinsiy sherik ham davolanishi shart, davolanish davrida jinsiy aloqalar cheklanadi.
Vaginit profilaktikasi
Qin yallig‘lanishining oldini olish uchun quyidagilar tavsiya etiladi: Shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish (tarkibida sut kislotasi bo‘lgan intim gigiyena vositalaridan foydalanish, oddiy sovunni ishlatmaslik). Tabiiy matolardan (paxtadan) tikilgan qulay ichki kiyimlar kiyish va xushbo‘y hidli kundalik prokladkalardan voz kechish. Tez-tez sherik almashganda yoki yangi jinsiy sherik bo‘lganda to‘siqli kontratseptivlardan (prezervativ) foydalanish. Shifokor ko‘rsatmasisiz, asossiz ravishda antibiotiklar ichishdan saqlanish. Yiliga kamida 1–2 marta ginekolog ko‘rigidan profilaktik maqsadlarda o‘tib turish.