MIASTENIYA

Miasteniyaning o‘ziga xos tomoni — simptomlarning kun davomida o‘zgaruvchanligidir (ertalab bemor o‘zini yaxshi his qiladi, kechga borib holsizlik kuchayadi): Ko‘z simptomlari: Yuqori qovoqning osilib qolishi (ptoz), ko‘zga narsalarning ikkita bo‘lib ko‘rinishi (diplopiya). Bulbar simptomlar: Chaynash va yutunishning qiyinlashishi, nutqning burun orqali gapirgandek bo‘lib qolishi (gunday gapirish), ovozning bo‘g‘ilishi. Yuz va bo‘yin mushaklari holsizligi: Kulgan paytda yuzda tabassum o‘rniga "g‘amgin" yoki "ajabtovur" ifoda paydo bo‘lishi, boshni tik tutib turish qiyinligi. Skelet mushaklari holsizligi: Qo‘llarni yuqoriga ko‘tarish (masalan, sochni tarash), zinadan ko‘tarilish yoki uzoq yurishning qiyinlashishi.

Kasallik autoimmun xarakterga ega. Organizm adashib atsetilxolin retseptorlariga qarshi antitellar (antitanachalar) ishlab chiqaradi. Ayri simon bez (Timus) patologiyasi: Ko‘p hollarda (taxminan 70-80% bemorlarda) miasteniya timus bezining kattalashishi (giperplaziya) yoki uning o‘smasi (timoma) bilan bog‘liq bo‘ladi. Genetik moyillik: Kasallikning o‘zi to‘g‘ridan-to‘g‘ri irsiylanmaydi, lekin oilada autoimmun kasalliklarga moyillik bo‘lishi mumkin.

Nafas yetishmovchiligi: Miastenik kriz paytida nafas mushaklarining ishlashdan to‘xtashi.Yutish funksiyasining buzilishi: Buning oqibatida ovqatning nafas yo‘liga ketib qolishi (aspiratsiya) va o‘pka yallig‘lanishi. Dori dozasi oshib ketganda Xolinergik kriz kelib chiqishi mumkin (bu ham mushak holsizligi, so‘lak oqishi va qusish bilan kechadi).

Kasallik tarqalishiga ko‘ra bir necha shaklda kechadi: Ko‘z shakli : Holsizlik faqat ko‘z mushaklari bilan cheklanadi (bemorlarning 15-20 foizida). Generalizatsiyalashgan (umumiy) shakl: Holsizlik ko‘zdan boshlanib, tana, qo‘l-oyoq va nafas mushaklariga tarqaladi. Miastenik kriz (Eng og‘ir bosqich): To‘satdan yutunish va nafas olish mushaklarining falajlanishi. Bu hayot uchun xavfli holat bo‘lib, zudlik bilan reanimatsiya talab qiladi.

Simptomatik davo: Antixolinesteraz dorilar (masalan, Kalimin / Piridostigmin, Prozerin). Ular nerv impulsi o‘tishini yaxshilaydi. Immunosupressiv davo: Gormonal dorilar (Prednizolon) yoki sitostatiklar immun tizimining agressivligini pasaytirish uchun. Xirurgik davolash (Timektomiya): Ayri simon bezni jarrohlik yo‘li bilan olib tashlash (ayniqsa o‘sma bo‘lsa yoki yosh bemorlarda samarali). Kriz holatlarida: Plazmaferez (qonni antitellardan tozalash) va immunoglobulin yuborish.

Maxsus oldini olish chorasi yo‘q, biroq kasallik qo‘zg‘almasligi uchun bemorlar quyidagilarga amal qilishlari shart: Haddan tashqari jismoniy zo‘riqish, stress va uzoq vaqt quyoshda yurishdan saqlanish. Muhim cheklov: Ko‘pgina dorilar (ayrim antibiotiklar, magniy preparatlari, neyroleptiklar, o‘tkazuvchanlikni bloklovchi narkozlar) miasteniyani keskin og‘irlashtirib yuboradi. Har qanday dorini faqat shifokor bilan maslahatlashib ichish kerak.