KICHIK TOS A'ZOLARI YALLIG'LANISH KASALLIKLARI

Qorinning pastki qismida doimiy simillagan, tortuvchi yoki o‘tkir og‘riqlar (yurganda, jismoniy zo‘riqqanda va jinsiy aloqada kuchayadi). Tana haroratining ko‘tarilishi (37,5°C dan 39°C gacha), qaltrash va holsizlik bilan birga kechadi. Qindan keladigan, yoqimsiz hidli ko‘p miqdordagi (yiringli yoki qon aralash) ajralmalar. Og‘riqli va tez-tez peshob chiqarish. Hayzlar oralig‘idagi g‘ayritabiiy qon ketishlar.

Asosiy sabab — infeksiyaning qin va bachadon bo‘ynidan bachadon bo‘shlig‘iga va undan yuqoriga ko‘tarilishidir. Asosiy qo‘zg‘atuvchilar: Xlamidiyalar va gonokokklar (so‘zak) — holatlarning 60-70% qismida aniqlanadi. Shuningdek, mikoplazma va patogen bakteriyalar (bakteroidlar, streptokokklar) ham sabab bo‘ladi. Xavf omillari: Bachadon ichi spirali (VMS) borligi, o‘tkazilgan abortlar, tug‘ruqlar, diagnostik tozalashlar, jinsiy sheriklarning tez-tez almashishi (prezervativsiz), immunitetning pasayishi va kuchli sovqotish.

Bepushlik: Kasallikning har bir qayta qo‘zg‘alishi chandiqlar tufayli bachadon naylarining berkilib qolish xavfini oshiradi. Bachadondan tashqari homiladorlik: Bachadon nayi ichidagi mayda tukchalarning shikastlanishi natijasida homila bachadonga tusha olmay qoladi. Surunkali tos og‘rig‘i sindromi: Infeksiya butkul davolanganidan keyin ham (chandiqlar asorati tufayli) qorin pastida oylab, yillab saqlanib qoluvchi doimiy og‘riqlar.

O‘tkir bosqich: Belgilar to‘satdan boshlanadi (yuqori isitma, chidab bo‘lmas og‘riq). Bemorga zudlik bilan shifoxonaga yotish talab etiladi. O‘tkir osti bosqich: Jarayonning o‘tkirligi pasayadi, ammo yallig‘lanish a’zolar to‘qimalarini jarohatlashda davom etadi. Surunkali bosqich: Noto‘g‘ri davolanganda shakllanadi. Og‘riqlar doimiy, ammo unchalik kuchli bo‘lmagan tus oladi. Birozgina stress, shamollash yoki hayz vaqtida kasallik qayta qo‘zg‘aladi. Aynan shu bosqichda chandiqlar (spayka) faol hosil bo‘ladi.

Antibiotiklar (asos): Barcha ehtimoliy bakteriyalarni yo‘q qilish uchun keng ta’sir doirasiga ega ikki yoki undan ortiq antibiotiklar kombinatsiyasi (shifoxonada vena ichiga yoki mushakka) buyuriladi. Yallig‘lanishga qarshi dori vositalari: Og‘riq va shishni kamaytirish uchun shamchalar yoki tabletkalar shaklidagi nosteroid dorilar. Dezintoksikatsiya: Organizmni toksinlardan tozalash uchun tomchilatib yuboriladigan dorilar (kapelnitsalar) — kasallik og‘ir kechganda. Xirurgik aralashuv: Agar naylar yoki tuxumdonlarda yiringli shishlar (tuboovarial abstsess) hosil bo‘lsa, ularni olib tashlash yoki yiringni chiqarib yuborish uchun laparoskopik operatsiya o‘tkaziladi.

Prezervativlardan foydalanish (to‘siq usuli xlamidiya va so‘zakka qarshi eng samarali himoya hisoblanadi). Kolpit yoki servisitning ilk belgilari paydo bo‘lgandayoq shifokorga murojaat qilish (infeksiyaning kichik tosga ko‘tarilishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak). Shifokor nazoratisiz, o‘zboshimchalik bilan antibiotiklar ichishdan voz kechish. Yashirin infeksiyalarga muntazam tahlil topshirib turish (faol jinsiy hayot kechirilganda yilda 1 marta). Organizmga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish: abortlar va qattiq sovqotishlardan saqlanish.