Neyrofiziolog

1. Neyrofiziolog qanday mutaxassis?

Neyrofiziolog — asab tizimining ishlashini o‘rganadigan mutaxassis. Klinik amaliyotda u bosh miya, nervlar va mushaklarning elektr faolligini tekshirib, nevrologik buzilishlarni aniqlashga yordam beradi.

2. Klinik neyrofiziolog nima ish qiladi?

Mutaxassis elektroensefalografiya (EEG), elektroneyromiografiya (ENMG), chaqirilgan potensiallar va asab tizimining boshqa funksional tekshiruvlarini o‘z malakasi doirasida o‘tkazadi hamda natijalarini baholaydi.

3. Neyrofiziolog nevrologdan nimasi bilan farq qiladi?

Nevrolog asab tizimi kasalliklarini aniqlaydi va davolaydi. Klinik neyrofiziolog esa maxsus uskunalar yordamida asab tizimining faoliyatini tekshirishga ixtisoslashgan. Ayrim shifokorlar ikkala yo‘nalishda ham ishlaydi.

4. Qachon neyrofiziologga murojaat qilish kerak?

Tutqanoq, epilepsiyaga shubha, qo‘l-oyoqlarning uvishishi, mushaklar kuchsizligi, sezuvchanlik buzilishi va nervlar, mushaklar yoki bosh miya faoliyatini baholash zarur bo‘lgan boshqa holatlarda tekshiruv tavsiya etilishi mumkin.

5. Elektroensefalografiya (EEG) nima?

EEG — bosh terisiga joylashtirilgan elektrodlar yordamida bosh miyaning elektr faolligini qayd etish usuli. U asosan epilepsiyaga shubha va ayrim boshqa nevrologik holatlarda qo‘llanadi.

6. Bosh miya EEG tekshiruvi nimani ko‘rsatadi?

EEG epileptiform faollik va miyaning elektr faoliyatidagi boshqa o‘zgarishlarni aniqlashga yordam beradi. Ammo EEG normal bo‘lishi epilepsiyani butunlay istisno qilmaydi, yozuvdagi ayrim o‘zgarishlar esa har doim kasallikni anglatmaydi.

7. Elektroneyromiografiya (ENMG) nima?

ENMG — periferik nervlar va mushaklar faoliyatini tekshiradigan usullar majmuasi. U nervlar bo‘ylab elektr impulslarining o‘tishini baholash va ignali elektromiografiyani o‘z ichiga olishi mumkin.

8. Qanday kasalliklarda ENMG tayinlanadi?

Tekshiruv karpal tunnel sindromi, periferik neyropatiya, nerv ildizchalari zararlanishi, ayrim mushak kasalliklari va nerv-mushak uzatishidagi buzilishlarga shubha bo‘lganda qo‘llanadi.

9. ENMG tekshiruvi og‘riqlimi?

Nerv o‘tkazuvchanligini tekshirishda qisqa elektr impulslari tufayli biroz noqulaylik bo‘lishi mumkin. Ignali elektromiografiyada esa mushakka ingichka elektrod kiritilganda noqulaylik sezilishi mumkin.

10. Chaqirilgan potensiallar nima?

Bu asab tizimining ko‘rish, eshitish yoki elektr stimullariga javobini tekshirish usuli. U nerv yo‘llari bo‘ylab signallarning o‘tishini baholashga yordam beradi.

11. Neyrofiziolog epilepsiyani aniqlay oladimi?

Neyrofiziolog EEG yordamida epilepsiyaga xos elektr faolligi o‘zgarishlarini aniqlashga yordam beradi. Ammo tashxis faqat EEG asosida emas, balki xurujlar tavsifi, kasallik tarixi va boshqa ma’lumotlar bilan belgilanadi.

12. ENMG yordamida qo‘l va oyoqlar uvishishining sababini aniqlash mumkinmi?

ENMG ayrim periferik nervlar zararlanishini va uning joylashuvini aniqlashga yordam beradi. Biroq uvishishning sabablari ko‘p va ularning hammasi bu tekshiruvda aniqlanmaydi.

13. EEG tekshiruviga qanday tayyorlanish kerak?

Odatda sochni yuvib kelish, lak, gel yoki yog‘li vositalarni ishlatmaslik tavsiya etiladi. Uyqu va dorilar bo‘yicha ko‘rsatmalarni oldindan aniqlang. Tutqanoqqa qarshi dorilarni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatish mumkin emas.

14. ENMG tekshiruviga qanday tayyorlanish kerak?

Tekshiriladigan sohaga krem yoki yog‘ surtmaslik ma’qul. Kardiostimulyator, qon ivishidagi buzilishlar va qonni suyultiruvchi dorilar haqida mutaxassisga ayting. Dorilarni shifokor bilan kelishmasdan to‘xtatmang.

15. Neyrofiziologik tekshiruv natijalari bilan qaysi shifokorga murojaat qilish kerak?

Odatda EEG yoki ENMG natijalari nevrolog yoki tekshiruvga yuborgan boshqa shifokor bilan muhokama qilinadi. U natijalarni belgilar bilan solishtirib, davolash yoki qo‘shimcha tekshiruv zarurligini belgilaydi.