Khirurg Transplantolog

1. Jarroh-transplantolog kim?

Jarroh-transplantolog — a’zolarni ko‘chirib o‘tkazish bilan shug‘ullanadigan shifokor. U bemorni operatsiyaga tayyorlash, transplantatsiya qilish va operatsiyadan keyingi kuzatuv jarayonida ishtirok etadi.

2. Jarroh-transplantolog qaysi a’zolarni ko‘chirib o‘tkazadi?

Mutaxassisligiga qarab buyrak, jigar va boshqa a’zolar transplantatsiyasini amalga oshirishi mumkin. Har bir transplantatsiya turi uchun maxsus tayyorgarlik va shifokorlar jamoasi kerak bo‘ladi.

3. Qachon buyrak transplantatsiyasi kerak bo‘ladi?

Buyraklar o‘z vazifasini yetarli darajada bajara olmaydigan og‘ir va qaytmas buyrak yetishmovchiligida transplantatsiya ko‘rib chiqiladi. Qaror tekshiruv natijalariga qarab qabul qilinadi.

4. Qanday kasalliklarda jigar transplantatsiyasi qilinadi?

Og‘ir jigar sirrozi, o‘tkir jigar yetishmovchiligi, ayrim irsiy kasalliklar va jigarning ba’zi o‘smalarida transplantatsiya zarur bo‘lishi mumkin.

5. Kim organ donori bo‘lishi mumkin?

Tibbiy va qonuniy talablarga javob beradigan tirik inson donor bo‘lishi mumkin. Ayrim hollarda qonunchilikda belgilangan tartibda vafot etgan donorlarning a’zolaridan ham foydalaniladi.

6. Qarindoshdan buyrak ko‘chirib o‘tkazish mumkinmi?

Ha, tibbiy va huquqiy shartlarga rioya qilingan holda mumkin. Operatsiyadan oldin donorning sog‘lig‘i va bemor bilan mosligi tekshiriladi.

7. Donor va bemorning mosligi qanday tekshiriladi?

Qon guruhi, HLA to‘qima mosligi, antitanalar va o‘zaro moslik sinamasi tekshiriladi. Bu natijalar transplantatsiyadan keyingi immunologik xavfni baholashga yordam beradi.

8. Transplantatsiyadan oldin qanday tekshiruvlar o‘tkaziladi?

Yurak, o‘pka, qon tomirlari va boshqa a’zolar faoliyati, infeksiyalar mavjudligi tekshiriladi. Shuningdek, kerakli qon tahlillari va instrumental tekshiruvlar bajariladi.

9. Buyrak transplantatsiyasi operatsiyasi qancha davom etadi?

Odatda operatsiya bir necha soat davom etadi. Aniq vaqt bemorning holati, qon tomirlarining tuzilishi va operatsiyaning murakkabligiga bog‘liq.

10. Buyragini donorlikka bergan inson bitta buyrak bilan yashay oladimi?

Ha, sinchiklab tekshiruvdan o‘tgan ko‘plab donorlar bitta buyrak bilan odatdagi hayotini davom ettiradi. Biroq donorlikning o‘z xavflari bor va keyinchalik tibbiy nazorat kerak bo‘ladi.

11. Ko‘chirib o‘tkazilgan a’zoning rad etilishi nima?

Bu immun tizimi yangi a’zoni begona deb qabul qilib, unga qarshi ta’sir ko‘rsatadigan holat. Buning oldini olish uchun maxsus dorilar buyuriladi.

12. Transplantatsiyadan keyin doimiy dori ichish kerakmi?

Ha. Ko‘pchilik a’zo transplantatsiyalaridan keyin bemor rad etilish xavfini kamaytiruvchi immunitetni susaytiradigan dorilarni uzoq muddat, odatda umr bo‘yi qabul qiladi.

13. Transplantatsiyadan keyin shifoxonada qancha vaqt qolish kerak?

Bu qaysi a’zo ko‘chirib o‘tkazilganiga, uning ishlashiga va bemorning tiklanishiga bog‘liq. Operatsiyadan keyin muntazam kuzatuv va tahlillar talab etiladi.

14. Qandli diabet bilan og‘rigan bemorga transplantatsiya qilish mumkinmi?

Ha, tegishli ko‘rsatmalar bo‘lsa mumkin. Masalan, diabet sababli buyrak faoliyati og‘ir va qaytmas darajada buzilgan bemorlarda buyrak transplantatsiyasi ko‘rib chiqilishi mumkin.

15. Ko‘chirib o‘tkazilgan a’zo qancha yil ishlaydi?

Bu har bir bemorda turlicha. Ko‘plab transplantatsiya qilingan a’zolar yillar, ba’zan o‘nlab yillar davomida ishlaydi. Natija bemorning ahvoli, immunologik omillar va davolash tartibiga rioya qilishga bog‘liq.