Bolalar psixologi

1. Bolalar psixologi qanday mutaxassis?

Bolalar psixologi — bolalar va o‘smirlarga qo‘rquv, xavotir, hissiy kechinmalar, xulq-atvor va muloqotdagi qiyinchiliklarni yengishga yordam beradigan mutaxassis. Shuningdek, ota-onalarga bola tarbiyasi va rivojlanishi bo‘yicha maslahat beradi.

2. Bolalar psixologiga qanday muammolar bilan murojaat qilinadi?

Tez-tez jahli chiqish, tajovuzkor xatti-harakatlar, odamovilik, xavotir, qo‘rquv, bog‘cha yoki maktabga moslashishdagi qiyinchiliklar, tengdoshlar bilan kelishmovchiliklar va oilaviy nizolar sababli murojaat qilinadi.

3. Bolani qachon psixologga olib borish kerak?

Bolaning xulqi keskin o‘zgarsa, u xavotirli bo‘lib qolsa, boshqalar bilan muloqot qilishdan qochsa, tez-tez yig‘lasa, doimiy qo‘rquv sezsa yoki hissiy qiyinchiliklarga duch kelsa, psixolog maslahati foydali bo‘lishi mumkin.

4. Bolalar psixologi va bolalar psixiatrining farqi nimada?

Bolalar psixologi hissiy va xulq-atvor muammolari bilan psixologik usullar yordamida ishlaydi. Bolalar psixiatri esa ruhiy kasalliklarni aniqlaydigan, davolaydigan va zarur bo‘lsa dori tayinlaydigan shifokordir.

5. Bolalar psixologining birinchi qabuli qanday o‘tadi?

Odatda mutaxassis avval ota-onalar bilan suhbatlashib, bolaning rivojlanishi va mavjud muammolar haqida ma’lumot oladi. Keyin bola bilan tanishadi, uning xulqini kuzatadi va yoshiga mos suhbat yoki o‘yin usullaridan foydalanadi.

6. Bolalar psixologi bolaning tez-tez jazavaga tushishida yordam beradimi?

Ha. Psixolog kuchli hissiy reaksiyalarning sabablarini tushunishga yordam beradi. Ota-onalarga bolani qo‘llab-quvvatlash, aniq chegaralar belgilash va hissiyotlarni boshqarishni o‘rgatish bo‘yicha tavsiyalar beradi.

7. Bola tajovuzkor bo‘lsa nima qilish kerak?

Tajovuzkorlik stress, muloqotdagi qiyinchiliklar, hissiy zo‘riqish va boshqa sabablar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Psixolog vaziyatni baholab, hissiyotlarni xavfsiz ifodalash va xulqni o‘zgartirish usullarini tavsiya qiladi.

8. Bola qorong‘ilikdan qo‘rqsa, psixolog yordam beradimi?

Ha. Qorong‘ilik, yolg‘izlik va ayrim vaziyatlardan qo‘rqish bolalikda tez-tez uchraydi. Psixolog bolaning yoshiga mos usullar orqali qo‘rquvni kamaytirishga yordam beradi.

9. Nima uchun bola bog‘cha yoki maktabga borishni xohlamaydi?

Bunga moslashishdagi qiyinchiliklar, ota-onadan ajralish qo‘rquvi, tengdoshlar bilan nizolar, zo‘ravonlik, xavotir yoki o‘qishdagi muammolar sabab bo‘lishi mumkin. Psixolog sababini aniqlashga va bolani qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi.

10. Bolalar psixologi DEGS (diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik sindromi) bo‘lgan bolalarga yordam beradimi?

Ha. Psixolog bolaga o‘z xulqini boshqarish va tartiblilik ko‘nikmalarini rivojlantirishda, ota-onalarga esa xulq-atvor bilan ishlash usullarini o‘rganishda yordam beradi. Zarur bo‘lsa tashxis va davolash shifokor bilan birgalikda olib boriladi.

11. Bolalar psixologi autizmli bolalar bilan ishlaydimi?

Ha. Psixolog autizm spektridagi bolalarga muloqot, moslashish va xulq-atvorni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishda yordam berishi mumkin. Yordam dasturi bolaning individual ehtiyojlariga qarab tanlanadi.

12. Ota-onasi ajrashgan bolaga psixolog yordam bera oladimi?

Ha. Ota-onaning ajrashishi bolada xavotir, qo‘rquv, o‘zini aybdor his qilish va xulqidagi o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi mumkin. Psixolog bolaning kechinmalarini yengishga yordam beradi va ota-onalarga tavsiyalar beradi.

13. Bola odamovi bo‘lib, hech kim bilan gaplashmasa nima qilish kerak?

Avvalo bu holat bolaning fe’l-atvori, xavotir, nizolar yoki boshqa qiyinchiliklar bilan bog‘liqligini aniqlash kerak. Psixolog bolaning hissiy holatini baholaydi va zarur bo‘lsa muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi.

14. Bolaga psixologning nechta seansi kerak bo‘ladi?

Uchrashuvlar soni muammoning xususiyati, bolaning yoshi va maqsadlarga bog‘liq. Ba’zan ota-onalar bilan bir necha maslahat yetarli bo‘ladi, uzoq davom etadigan qiyinchiliklarda esa ko‘proq uchrashuvlar talab qilinishi mumkin.

15. Bolani psixologning birinchi qabuliga qanday tayyorlash kerak?

Bolaga oddiy so‘zlar bilan u suhbatlashish yoki o‘ynash mumkin bo‘lgan mutaxassis bilan uchrashishini tushuntiring. Psixologga borishni jazo sifatida ko‘rsatmang. Ota-onalar muammolar qachon boshlanganini va qanday namoyon bo‘lishini oldindan eslab olishlari foydali.