BURSIT

Shish: Yalligʻlangan bursa ustida aniq chegaralangan, ichida suyuqlik borligi seziladigan tebranuvchan (fluatli) shish koʻrinadi. Ogʻriq: Boʻgʻim harakatlanganda va bosganda kuchayadigan chidab boʻlmas yoki simillagan ogʻriq. Qizarish va issiqlik: Shish ustidagi terining qizarishi va tana haroratidan issiqroq boʻlishi. Yiringli asorat (Infektsion bursitda): Yuqori tana harorati (isitma), qaltirash, shishning qattiq pulslatsiyali (lopillab) ogʻrishi.

Muntazam mexanik bosim: Boʻgʻimga uzoq vaqt davomida tayanib turish (masalan, pol yuvayotganda tizzalab turish, stolga tirsakni tirab oʻtirish). Jismoniy jarohatlar: Boʻgʻim sohasiga toʻgʻridan-toʻgʻri zarba berish, lat yeyish yoki yiqilish. Infektsiya (Yiringli bursit): Terining shilinishi yoki kesilishi orqali bursaga bakteriyalar (koʻpincha oltinrang stafilokokk) kirishi. Tizimli patologiyalar: Podagra (siydik kislotasi tuzlarining bursaga choʻkishi), revmatoid artrit yoki autoimmun kasalliklar.

Surunkali bursit. Yiringli bursit. Infeksiyaning atrof to‘qimalarga tarqalishi (flegmona). Oqma (fistula) hosil bo‘lishi. Bo‘g‘im harakatining cheklanishi. Bo‘g‘im kontrakturasi. Sepsis (og‘ir infeksiya holatlarida).

1.Boshlang‘ich bosqich. Jarohat, ortiqcha jismoniy yuklama, infeksiya yoki uzoq davom etuvchi mexanik ta'sir natijasida sinovial xalta (bursa) yallig‘lanadi. Bo‘g‘im sohasida yengil og‘riq, shish va noqulaylik paydo bo‘ladi. 2. Yallig‘lanish kuchayish bosqichi. Yallig‘lanish zo‘rayadi, bursa ichida suyuqlik (ekssudat) to‘planadi. Shish, qizarish va og‘riq kuchayadi, bo‘g‘im harakati cheklanadi. 3. Yaqqol bursit bosqichi. Ekssudat miqdori ortadi, og‘riq kuchli bo‘lib, hatto tinch holatda ham bezovta qiladi. Infeksion bursitda yiring to‘planishi, tana haroratining ko‘tarilishi va umumiy ahvolning yomonlashishi kuzatilishi mumkin. 4. Surunkali bosqich. Davolanmasa, bursit surunkali tus oladi. Bursa devori qalinlashadi, chandiqlar va kalsifikatlar hosil bo‘lishi mumkin. Og‘riq, shish va harakat cheklanishi saqlanib qoladi.

Davolash taktikasi bursitning yuqumli (yiringli) yoki aseptik (yuqumsiz) ekanligiga qarab belgilanadi. Aseptik (oddiy) bursit davosi: Tinchlik va fiksatsiya: Boʻgʻimga maxsus ortrez yoki elastik bogʻlam taqish. Dori-darmonlar: No-steroid yalligʻlanishga qarshi dorilar (Ibuprofen, Meloksikam, Nimezil). Gormonal blokada: Kuchli yalligʻlanishda bursa ichiga glyukokortikoid (Diprospan) yuborish. Fizioterapiya: Ultravuch terapiyasi, magnit va lazer terapiyasi. Infektsion (yiringli) bursit davosi: Punksiya va drenaж: Shifokor yiringni igna yordamida tortib oladi va bursa ichini antiseptik bilan yuvadi. Antibiotiklar: Keng taʼsir doirasiga ega antibiotiklar buyuriladi. Xirurgik davo (Bursektomiya): Surunkali va tez-tez qaytalanadigan, dori taʼsir qilmaydigan xaltachani jarrohlik yoʻli bilan butunlay olib tashlash.

Boʻgʻimlarga doimiy bir xil yuklama bermaslik, uzoq vaqt tizzalab yoki tirsaklab turganda maxsus yumshoq himoya yostiqchalaridan (tizzaliklar) foydalanish, terining mayda jarohatlarini darhol antiseptik (yod, xlorgeksidin) bilan dezinfektsiya qilish.