AXILL PAYINING UZILISHI

Asosiy belgilari: tovon yoki boldir orqa qismida to‘satdan kuchli og‘riq; boldir orqa qismida «urilgandek» yoki «shiqillagan» hissiyot; oyoq uchida tura olmaslik; yurishning qiyinlashishi; pay sohasida shish va qon quyilishi; oyoq panjasini pastga bukish kuchining kamayishi; uzilgan joyda chuqurcha paydo bo‘lishi

Axill payining uzilishiga quyidagilar sabab bo‘lishi mumkin: boldir mushaklarining keskin qisqarishi; to‘satdan yugurish, sakrash yoki tez harakat qilish; sport jarohatlari; yiqilish yoki pay sohasiga kuchli zarba; paydagi degenerativ o‘zgarishlar; uzoq davom etgan yallig‘lanish (tendinit); yoshga bog‘liq o‘zgarishlar; ayrim dori vositalarini (ftorxinolon antibiotiklari yoki kortikosteroidlar) qabul qilish; mashqdan oldin yetarli darajada badanni qizdirmaslik

O‘z vaqtida davolanmasa quyidagi asoratlar yuzaga kelishi mumkin: payning qayta uzilishi; surunkali og‘riq; boldir mushaklarining kuchsizlanishi; oyoq panjasi harakatining cheklanishi; yurishning buzilishi; jismoniy faollikning pasayishi; qo‘pol chandiq hosil bo‘lishi; operatsiyadan keyingi infeksiya; uzoq muddat mehnat qobiliyatining yo‘qolishi

Shikastlanish darajasiga ko‘ra: Qisman uzilish — pay tolalarining bir qismi uziladi, funksiya qisman saqlanadi. To‘liq uzilish — pay butunlay uziladi, oyoq panjasi harakati keskin buziladi. Eski (surunkali) uzilish — jarohat 4–6 haftadan ortiq davom etgan bo‘lib, chandiq to‘qimasi hosil bo‘ladi va harakat sezilarli darajada buziladi

Davolash uzilish darajasi, bemorning yoshi va jismoniy faolligiga bog‘liq. Qisman uzilishlarda konservativ davolash qo‘llaniladi: oyoqni gips yoki ortoz bilan harakatsizlantirish, yuklamani cheklash, og‘riq qoldiruvchi dorilar, fizioterapiya va davolovchi mashqlar tavsiya etiladi. To‘liq uzilishlarda ko‘pincha Axill payini tikish bo‘yicha jarrohlik amaliyoti bajariladi. Operatsiyadan keyin davolovchi mashqlar, massaj, fizioterapiya va bosqichma-bosqich yuklamani tiklashdan iborat reabilitatsiya o‘tkaziladi.

Profilaktika quyidagilarni o‘z ichiga oladi: mashqdan oldin to‘liq badanni qizdirish; jismoniy yuklamani bosqichma-bosqich oshirish; boldir mushaklarini muntazam mustahkamlash; qulay sport poyabzalidan foydalanish; pay yallig‘lanishlarini o‘z vaqtida davolash; tana vaznini me’yorda saqlash; ortiqcha yuklamalardan saqlanish; sport bilan shug‘ullanishda xavfsizlik qoidalariga rioya qilish; tayanch-harakat tizimi kasalliklarida muntazam shifokor ko‘rigidan o‘tish.