Onkourolog

1. Onkourolog qanday shifokor?

Onkourolog — buyrak, siydik pufagi, prostata bezi va erkaklar jinsiy a’zolaridagi o‘smalar bilan shug‘ullanadigan shifokor. U tekshiruv o‘tkazadi, operatsiya zarurligini baholaydi va saratonga qarshi davolashni rejalashtirishda ishtirok etadi.

2. Onkourolog qanday kasalliklarni davolaydi?

Onkourolog prostata, buyrak, siydik pufagi, siydik nayi, buyrak jomi, moyak va jinsiy olat saratoni bilan shug‘ullanadi. Shuningdek, shubhali hosilalar va ayrim saratonoldi holatlarini baholaydi.

3. Qachon onkourologga murojaat qilish kerak?

Tekshiruvda buyrak yoki siydik pufagida shubhali o‘sma aniqlansa, prostata bezida o‘zgarishlar topilsa, PSA oshsa yoki biopsiyada xavfli hujayralar aniqlansa, onkourolog maslahati kerak. Faqat PSA ko‘tarilishi saraton borligini anglatmaydi.

4. Onkourolog oddiy urologdan nimasi bilan farq qiladi?

Urolog siydik chiqarish tizimi va erkaklar jinsiy a’zolarining turli kasalliklarini davolaydi. Onkourolog esa shu a’zolardagi xavfli o‘smalar, ularning jarrohlik davosi va boshqa onkologlar bilan birgalikdagi davolashga ixtisoslashgan.

5. Prostata saratonining qanday belgilari bo‘lishi mumkin?

Dastlabki bosqichlarda prostata saratoni ko‘pincha belgisiz kechadi. Keyinchalik siyish buzilishi, siydikda qon va boshqa shikoyatlar paydo bo‘lishi mumkin. Bunday belgilar prostata bezining yaxshi sifatli kasalliklarida ham uchraydi.

6. PSA tahlili nimani ko‘rsatadi?

PSA — qonda aniqlanadigan prostata spetsifik antigeni. Uning oshishi prostata saratoni, bezning yaxshi sifatli kattalashishi yoki yallig‘lanishda kuzatilishi mumkin. Natija yosh, bemor holati va boshqa tekshiruvlar bilan birga baholanadi.

7. PSA yuqori bo‘lsa, bu albatta prostata saratonimi?

Yo‘q. PSA ko‘tarilishi saraton tashxisini tasdiqlamaydi. Ko‘rsatkich va xavf omillariga qarab shifokor takroriy tahlil, prostata MRTsi yoki biopsiyani tavsiya qilishi mumkin.

8. Prostata biopsiyasi nima?

Biopsiya — prostata bezidan kichik to‘qima namunalarini olish va gistologik tekshirish usuli. U xavfli o‘smani tasdiqlash yoki istisno qilish hamda uning xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi.

9. Siydik pufagi saratonining qanday belgilari bor?

Eng muhim belgilardan biri — siydikda qon paydo bo‘lishi, ba’zan og‘riqsiz. Tez-tez siyish va boshqa buzilishlar ham kuzatilishi mumkin. Siydikda bir marta ko‘rinadigan qon paydo bo‘lsa ham, tekshiruv zarur.

10. Siydik pufagi saratoni qanday aniqlanadi?

Shifokor siydik tahlillari, UTT, KT va sistoskopiyani — siydik pufagining ichki qismini ko‘rishni — tavsiya qilishi mumkin. Shubhali hosila aniqlansa, gistologik tekshiruv uchun to‘qima olinadi yoki hosila olib tashlanadi.

11. Buyrak saratonining qanday belgilari bo‘ladi?

Buyrak saratoni ko‘pincha UTT yoki KT tekshiruvida tasodifan aniqlanadi. Ayrim bemorlarda siydikda qon, yonbosh sohasida og‘riq va boshqa belgilar bo‘lishi mumkin. Ularning sababini tekshirish kerak.

12. Buyrakdagi o‘smani olib tashlab, buyrakni saqlab qolish mumkinmi?

Ayrim holatlarda faqat o‘smani olib tashlab, buyrakning ishlaydigan qismini saqlab qolish mumkin. Bu buyrak rezeksiyasi deyiladi. Qaror o‘sma hajmi, joylashuvi, buyrak faoliyati va boshqa omillarga bog‘liq.

13. Onkourolog qanday operatsiyalarni bajaradi?

Tashxisga qarab onkourolog siydik pufagi o‘smalarini olib tashlash, buyrak rezeksiyasi yoki nefrektomiya, radikal prostatektomiya, sistektomiya va boshqa operatsiyalarni bajarishi mumkin. Ayrimlari laparoskopik yoki robot yordamida bajariladi.

14. Onkourologik kasalliklarni erta bosqichda davolash mumkinmi?

Buyrak, siydik pufagi va prostata saratonining ko‘plab erta bosqichdagi shakllarini to‘liq davolash maqsadida muolaja qilish mumkin. Natija o‘sma turi, bosqichi, biologik xususiyatlari va bemorning umumiy holatiga bog‘liq.

15. Onkourolog qabuliga qanday tayyorlanish kerak?

Oldingi UTT, KT, MRT, PSA, sistoskopiya va biopsiya natijalarini olib boring. Tekshiruv tasvirlari va gistologik xulosalar ham kerak bo‘lishi mumkin. Belgilar, oldingi operatsiyalar va qabul qilayotgan dorilar haqida shifokorga ayting.