Gidronefroz — buzilgan siydik oqimi natijasida siydik to'planishi tufayli buyrak cho'ntagi cho'zila boshlaydigan kasallik. Bu jom-kosacha tizimining kattalashishi va buyrak to'qimasi atrofiyasiga olib keladi.
Davolashning zamonaviy yondashuvlari va terapiya variantlari
Dori-darmonlar, kuzatuv va muolajalar
Operativ va invaziv usullar
Belda og'riq, siydik rangining o'zgarishi yoki kamayishi, shuningdek yon tomondagi og'riq fonida harorat ko'tarilganda urologga murojaat qilish kerak.
Gidronefrozni tashxislash va davolash bilan urolog shug'ullanadi.
Urolog siydik chiqishi buzilishi sababini aniqlaydi, zarur bo'lganda siydik yo'llari o'tkazuvchanligini konservativ yoki jarrohlik yo'li bilan tiklaydi, buyrak funksiyasini dinamikada kuzatadi.
Gidronefroz — buzilgan siydik oqimi natijasida siydik to'planishi tufayli buyrak cho'ntagi cho'zila boshlaydigan kasallik. Bu jom-kosacha tizimining kattalashishi va buyrak to'qimasi atrofiyasiga olib keladi.
Gidronefroz tug'ma va orttirilgan bo'ladi. Siydik nayining torayishi tomirlar va klapanlar rivojlanish anomaliyasi bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Patologiya yuzaga kelish omili — buyrak, siydik nayi, bachadon bo'yni o'smasi, prostata adenomasi, homiladorlik, nevrogen siydik pufagi, operatsiyadan keyingi jarohat yoki yallig'lanishdan keyingi chandiqli o'zgarish. Siydik yo'llaridagi toshlar hodisaning eng ko'p uchraydigan sababi. Boshqa sabablar orasida qorin ko'karishlari, jarohatlar, kichik tos a'zolaridagi aralashuvlardan keyingi bitishmalar bor.
Gidronefrozni buyrak UTTsi, KT, MRT orqali diagnostika qilish mumkin. Ushbu asbob-uskunali tekshiruvlar yordamida buyrak strukturalarining kengayishi, tiqilib qolish sabablari va to'qima holatini aniqlash mumkin. Qo'shimcha tekshiruv sifatida UAT, UST va ssintigrafiya qo'llaniladi.
Gidronefroz erta bosqichlarda simptomsiz kechadi. Keyinroq u bel yoki qorindagi og'riq, siydikda qon, harorat ko'tarilishi, tez-tez siydikka borish, yuqori qon bosimi, shish, umumiy holsizlik va surunkali charchoq bilan tavsiflanadi.
Gidronefrozning uch bosqichi bor. Boshlang'ich bosqichda faqat buyrak jomi kengayadi, uning funksiyasi saqlanadi. Pregidronefrotik bosqich — ikkinchisi. Unda jom va kosachalar kengayadi, parenxima qalinligi kamayadi. Buyrak funksiyasi 40% gacha pasayadi. Terminal uchinchi bosqich to'qimaning kuchli atrofiyasi, buyrak funksiyasining keskin yo'qolishi yoki uning to'liq disfunksiyasi bilan tavsiflanadi.
Tegishli davolash bo'lmasa, bemorda surunkali buyrak yetishmovchiligi, pielonefrit, arterial gipertenziya, buyraklarda chandiq to'qimasi shakllanishi yuzaga keladi. Shuningdek, insonda sepsis rivojlanadi va buyrak yorilib, siydik orqa qorin bo'shlig'iga oqadi.
Davolash usuli asosiy sabab va kasallik bosqichiga bog'liq. O'sma, tosh mavjud bo'lganda operatsiya zarur. Siydik oqimini tiklash uchun siydik nayi stentlashi o'tkaziladi. Siydik nayining qaytarib bo'lmaydigan tiqilishida nefrostomiya qilinadi. Bemorda infeksiya bo'lganda shifokorlar konservativ terapiyaga murojaat qiladi. Gidronefroz homiladorlikda yuzaga kelsa, patologiya ko'pincha tug'ruqdan keyin o'tib ketadi.
Maxsus profilaktik choralar yo'q. Shunga qaramay, shifokorlar muntazam buyrak UTTsini qilishni, siydik yo'llari infeksiyalarini o'z vaqtida davolashni, surunkali kasalliklarni nazorat qilishni, normal vazn va jismoniy faollikni saqlashni tavsiya qiladi. Qo'shimcha ravishda toshlar hosil bo'lishining oldini olish uchun ichish rejimiga rioya qilish maslahat beriladi.