ESHAKYEMI

Asosiy belgisi — kuchli qichishadigan g‘adir-budur shishlar (teridan bo‘rtib turadigan qizil yoki pushtirang pufakchalar) paydo bo‘lishidir. Bu shishlar shaklini o‘zgartirishi, bir-biriga qo‘shilib ketishi mumkin. Odatda ular bir joyda 24 soat ichida hech qanday iz qoldirmay yo‘qoladi va tananing boshqa joyida qayta chiqadi.

Kasallik asosida qo‘zg‘atuvchi omillarga javoban terining semiz hujayralari tomonidan gistamin moddasining ko‘plab ajralib chiqishi yotadi. Sabablari: allergiya (mahsulotlar, dorilar, hasharotlar chaqishi), infeksiyalar, jismoniy omillar (sovuq, issiq, quyosh, bosim), stress va autoimmun jarayonlar.

Eng xavfli asorati — Kvinke shishi (angioedema). Bu terining chuqur qatlamlari va shilliq pardalarning shishishi bo‘lib, ko‘pincha yuz, lab va hiqildoqda kuzatiladi. Hiqildoq shishi nafas yo‘llarini berkitib qo‘yadi va hayotga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xavf soladi (shoshilinch tibbiy yordam talab etiladi).

Boshqa dermatitlardan farqli o‘laroq, eshakyemida aniq morfologik bosqichlar bo‘lmaydi. Kasallik kechishiga ko‘ra bo‘linadi: o‘tkir (belgilar shiddat bilan rivojlanadi va bir necha kunda o‘tib ketadi) va surunkali (toshmalar oylab yoki yillab to‘lqinsimon tarzda qaytalab turadi).

Asosiy qadam: qo‘zg‘atuvchi omil (allergen) bilan aloqani darhol to‘xtatish. Dori-darmonlar: davolashning asosi — 2-avlod antigistamin (allergiyaga qarshi) dorilari (tsetirizin, loratadin, erius). Ular gistamin ta’sirini bloklaydi. Og‘ir holatlarda: qisqa kurs bilan tizimli glyukokortikosteroidlar (prednizolon) yoki surunkali turida monoklonal antitanachalar (omalizumab) buyurilishi mumkin.

Allergenlarni aniqlash uchun iste’mol qilingan taomlar kundaligini yuritish, yangi dorilarni ichishda ehtiyot bo‘lish, tana haroratining keskin o‘zgarishlaridan saqlanish (jismoniy turlarida), tabiiy matolardan tikilgan keng kiyimlar kiyish va stressli holatlarni kamaytirish.