Gipertenziya

Qon bosimining doimiy ko'tarilishi bilan namoyon bo'ladigan surunkali kasallik. Bu holat qon tomir tonusining buzilishi, yurak va buyraklar faoliyatidagi o'zgarishlar fonida yuzaga keladi. Ko'pincha kasallik 40 yoshdan oshgan odamlarda rivojlanadi.

Gipertenziya bu nima?

Gipertonik kasallikni qanday diagnostika qilish mumkin?

Diagnoz qo‘yish uchun shifokor qon bosimini o‘lchaydi va kompleks tekshiruvni tavsiya qiladi: EKG, ExoKG, qon va siydik tahlili, buyrak va buyrak qon tomirlarining UZI. Shuningdek, u oftalmolog qabuliga borishni tavsiya qiladi, ko‘z tubi holatini baholash uchun.

Gipertonik kasallikning qanday simptomlari bo‘ladi?

Gipertonik kasallik simptomsiz kechishi mumkin. Oshgan bosim o‘lchash paytida tasodifan aniqlanadi. Ba’zi hollarda bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, umumiy zaiflik, ish qobiliyatining pasayishi, quloqda shovqin va boshda og‘irlik kuzatiladi. Eslatib o‘tamizki, bosim keskin oshganda gipertonik kriz — yurak‑miyaga ta’sir qiladigan asoratga olib kelishi mumkin bo‘lgan o‘tkir holat paydo bo‘ladi.

Gipertonik kasalligi paydo bo‘lishining sabablari qanday?

Ko‘pincha kasallik merosiy moyillik, yosh ta’siri, ortiqcha vazn va semizlik natijasida paydo bo‘ladi. Sababchi tuzning ortiqcha ist’emoli, o‘tiruvchi turmush tarzi, stress, psixologik omil, chekish, alkogolli ichimliklar ist’emoli hisoblanadi. Patologiya shakar diabeti, buyrak kasalliklari natijasida ham paydo bo‘lishi mumkin.

Gipertonik kasallikda qanday qiyinliklar (komplikatsiyalar) bo‘lishi mumkin?

Kasallik yurak‑miyaga oid qiyinliklarga olib keladi. U yurak muskuli chap qorinchasining gipertrofiyasini, miokard infarktini, yurak etishmovchiligini, aritmiyani, ishemik yurak kasalligini va yurakdan keskin vafot etishni keltirib chiqaradi. Kasallik shuningdek insult, mikro‑insult, gipertonik nefropatiya, o‘tkir buyrak etishmovchiligi, buyrakning infektsion zararlanishiga olib keladi.

Gipertonik kasallikda bosqichlar qanday kechadi?

Kasallik bosqichi bosim darajasiga emas, balki maqsad organlarining zararlanishiga qarab (yurak‑qon tomir, buyrak sohalari) aniqlanadi. Birinchi bosqichda organlarda o‘zgarishlar mavjud emas. Ikkinchi bosqichda klinikasiz ba’zi deformatsiyalar kuzatiladi. Uchinchi bosqichda organlar zararlanishining klinik ko‘rinishlari mavjud.

Gipertonik kasallikni qanday davolash mumkin?

Asosiy terapevtik maqsad — normal qon bosimi darajasiga erishishdir. Bu dorilar yordamida amalga oshirilishi mumkin. Bemorning holatiga qarab shifokor angiotenzin aylantiruvchi fermentlar ingibitorlarini, antagonistlarni, diuretiklarni (suv ketkazuvchi vositalar), kalsiy blokatorlarini va beta‑adrenoblokatorlarni qabul qilishni tavsiya qiladi.

Gipertonik kasallikdan profilaktika?

Kasallikni vaqtida aniqlash va erta davolashni boshlash patologiyaning rivojlanishini va mumkin bo‘lgan qiyinliklarni oldini olishga yordam beradi. Ijobiy profilaktik ta’sir shuningdek vredli odatlardan voz kechish, me’yorli faollik, ovqat hajmini cheklash, psixologik zaryadni kamaytirish orqali erishiladi.