Buyrak tosh kasalligi (nefrolitiaz) — organizmda moddalar almashinuvining buzilishi natijasida buyraklar va siydik yoʻllarida tuzlardan iborat qattiq erimaydigan toshlar (konkrementlar) hosil boʻlishi bilan kechadigan surunkali xastalikdir.
Buyrak tosh kasalligi (nefrolitiaz) — organizmda moddalar almashinuvining buzilishi natijasida buyraklar va siydik yoʻllarida tuzlardan iborat qattiq erimaydigan toshlar (konkrementlar) hosil boʻlishi bilan kechadigan surunkali xastalikdir.
Buyrak tosh kasalligi qanday diagnostika qilinadi
Buyrak va qovuq UTT (UZI) apparati, rentgenografiya, Kompyuter tomografiyasi (KT — toshning aniq hajmi va zichligini koʻrsatadi) hamda umumiy siydik va qon tahlillari.
Buyrak tosh kasalligining simptomlari qanday
Buyrak sanchigʻi (Почечная колика): Tosh siydik yoʻliga tiqilib qolganda belda toʻsatdan boshlanadigan, chidab boʻlmas darajadagi oʻtkir ogʻriq. Gematuriya: Siydikda qon paydo boʻlishi (tosh devorlarni jarohatlaganda). Dizuriya: Tez-tez va ogʻriqli siydik ajralishi. Koʻngil aynishi, qusish, qorin dam boʻlishi va tana haroratining koʻtarilishi.
Buyrak tosh kasalligining sabablari qanday
Kasallik kelib chiqishiga moddalar almashinuvining buzilishi, irsiy moyillik, kam suyuqlik ichish (siydik konsentratsiyasining oshishi), notoʻgʻri ovqatlanish (goʻshtli, shoʻr, nordon taomlarni koʻp isteʼmol qilish), issiq iqlim va siydik yoʻllarining surunkali yalligʻlanishi (masalan, pyelonefrit) sabab boʻladi.
Buyrak tosh kasalligining asoratlari qanday
Oʻtkir va surunkali pyelonefrit: Tosh tufayli buyrakda infeksiyaning rivojlanishi. Gidronefroz: Tosh siydik yoʻlini toʻsib qoʻyganda, siydik haydalmay buyrakning shishishi va uning toʻqimasi siqilib nobud boʻlishi. Pionefrit: Gidronefrozga infeksiya qoʻshilib, buyrakning butkul yiring bilan toʻlishi. Urosepsis: Yiringli infeksiyaning qonga oʻtib, butun organizmni zaxarlashi (hayot uchun oʻta xavfli).
Surunkali buyrak yetishmovchiligi (SBYe): Buyrak faoliyatining butkul toʻxtashi va gemodializga ehtiyoj tugʻilishi.
Buyrak tosh kasalligi bosqichlari qanday
Mikrolitiaz bosqichi: Buyrak jomlarida mayda qumlar va mayda kristallarning hosil boʻlishi. Klinik bosqich: Toshlarning hajmi kattalashib, siydik tizimi boʻylab harakatlanishi (ogʻriq va sanchiqlar boshlanishi).
Buyrak tosh kasalligi qanday davolanadi
Konservativ: Mayda toshlarni (5 mm gacha) dori-darmonlar va koʻp suyuqlik ichish bilan tushirish. Litotripsiya : Toshlarni ultratovush yoki zarba toʻlqinlari yordamida tana tashqarisidan maydalash. Xirurgik: Kattalashgan toshlarni endoskopik (kesishlarsiz) yoki ochiq operatsiya orqali olib tashlash.
Buyrak tosh kasalligi profilaktikasi
Kuniga 2 litrdan kam boʻlmagan toza suv ichish, toshning turiga qarab parhez qilish, faol jismoniy harakatda boʻlish va siydik yoʻli infeksiyalarini vaqtida davolash.