Ftiziatr

1. Ftiziatr qanday shifokor?

Ftiziatr — sil kasalligiga ixtisoslashgan shifokor. U tashxis qo‘yadi, silga qarshi davolashni belgilaydi, davolash natijalarini kuzatadi va infeksiya tarqalishining oldini olishga yordam beradi.

2. Ftiziatr qanday kasalliklarni davolaydi?

Asosiy yo‘nalish — o‘pka sili va o‘pkadan tashqari sil shakllari, jumladan limfa tugunlari, suyaklar, bo‘g‘imlar va boshqa a’zolar zararlanishi. Shuningdek, ftiziatr faol kasallik belgilarisiz kechadigan sil infeksiyasini baholaydi.

3. Qachon ftiziatrga murojaat qilish kerak?

Yo‘tal bir necha hafta davom etsa, tunda terlash, uzoq davom etadigan isitma, holsizlik yoki sababsiz ozish kuzatilsa, shifokorga murojaat qilish kerak. Silga shubha bo‘lsa, bemor ftiziatr tekshiruviga yuboriladi.

4. Ftiziatr pulmonologdan nimasi bilan farq qiladi?

Pulmonolog astma, O‘SOK, pnevmoniya va nafas olish tizimining boshqa kasalliklarini davolaydi. Ftiziatr esa aynan sil kasalligiga, shu jumladan o‘pkadan tashqari shakllariga ixtisoslashgan.

5. Sil kasalligi nima va qanday yuqadi?

Sil — Mycobacterium tuberculosis bakteriyalari sababli yuzaga keladigan infeksiya. O‘pka yoki hiqildoqning yuqumli sil shakli bilan kasallangan odam yo‘talganda, gapirganda yoki qo‘shiq aytganda bakteriyalar havo orqali tarqalishi mumkin. Oddiy qo‘l berib ko‘rishish yoki bir idishdan foydalanish sil yuqishining odatiy yo‘li emas.

6. O‘pka silining dastlabki belgilari qanday?

Uzoq davom etadigan yo‘tal, holsizlik, ishtaha pasayishi, ozish, tunda terlash va isitma kuzatilishi mumkin. Ba’zan ko‘krak og‘rig‘i yoki balg‘amda qon paydo bo‘ladi. Dastlabki bosqichda belgilar kuchsiz bo‘lishi mumkin.

7. Sil kasalligi belgilarsiz kechishi mumkinmi?

Ha. Yashirin sil infeksiyasida inson organizmida infeksiya mavjud bo‘ladi, lekin faol kasallik belgilari kuzatilmaydi va u boshqalarga infeksiya yuqtirmaydi. Ayrim insonlarda keyinchalik faol sil rivojlanishi mumkin.

8. Ftiziatr qanday tahlillarni tayinlaydi?

Vaziyatga qarab balg‘am tekshiruvi, sil bakteriyasini va dorilarga chidamliligini aniqlovchi molekulyar testlar, ekma, ko‘krak qafasi rentgeni yoki KT kerak bo‘lishi mumkin. Sil infeksiyasini aniqlashda teri sinamalari va IGRA tahlillari qo‘llanadi.

9. Silni faqat rentgen orqali aniqlash mumkinmi?

Yo‘q. Rentgenda silga shubhali o‘zgarishlar ko‘rinishi mumkin, ammo shunga o‘xshash belgilar boshqa kasalliklarda ham uchraydi. Tashxisni tasdiqlash uchun odatda qo‘shimcha, ayniqsa mikrobiologik tekshiruvlar kerak.

10. Mantu sinamasi musbat chiqsa, bu nimani anglatadi?

Musbat natija mikobakteriya antigenlariga immun javobni ko‘rsatishi mumkin, ammo faol sil borligini tasdiqlamaydi. BCG emlash va ayrim boshqa mikobakteriyalar ham natijaga ta’sir qilishi mumkin. Qo‘shimcha tekshiruv zarurligini shifokor belgilaydi.

11. Diaskintest yoki IGRA testi nima uchun qilinadi?

Bu testlar sil infeksiyasiga immun javobni aniqlashga yordam beradi. Ammo ular yashirin infeksiya bilan faol sil kasalligini mustaqil ravishda ajrata olmaydi. Shifokor belgilar, rentgen va boshqa tekshiruvlarni ham hisobga oladi.

12. Sil kasalligini butunlay davolash mumkinmi?

Ko‘p hollarda sil kasalligini to‘g‘ri tanlangan dorilar kombinatsiyasi va davolash tartibiga rioya qilish orqali tuzatish mumkin. Davolash davomiyligi kasallik shakli va bakteriyalarning dorilarga chidamliligiga bog‘liq. Dorilarni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatish xavfli.

13. Dorilarga chidamli sil nima?

Bu sil bakteriyalarining bir yoki bir nechta silga qarshi dorilarga chidamli bo‘lgan shakli. Davolash uchun maxsus tanlangan dorilar kombinatsiyasi qo‘llanadi. Shu sababli bakteriyaning dorilarga sezuvchanligini tekshirish muhim.

14. Sil bilan kasallangan odam bilan aloqada bo‘lgandan keyin nima qilish kerak?

Xavfni baholash va tekshiruv zarurligini aniqlash uchun tibbiy mutaxassisga murojaat qilish kerak. Kichik yoshdagi bolalar va immuniteti pasaygan insonlarga alohida e’tibor beriladi. Sil infeksiyasi aniqlansa, shifokor profilaktik davolashni tavsiya qilishi mumkin.

15. Ftiziatr qabuliga qanday tayyorlanish kerak?

Oldingi o‘pka rentgeni, tahlillar, tibbiy xulosalar va avval sil bilan kasallangan bo‘lsangiz, davolash haqidagi ma’lumotlarni olib boring. Yo‘tal qancha davom etayotgani, isitma, ozish, kasallangan inson bilan aloqa va ichayotgan dorilar haqida ayting. Yuqumli silga shubha bo‘lsa, klinikani oldindan xabardor qiling, tibbiy niqob taqing va xodimlar ko‘rsatmalariga amal qiling.