Jigar yallig‘lanishiga sabab bo‘ladigan virus. U C‑gepatit tufayli paydo bo‘ladi — Flaviviridae oilasiga mansub RNK o‘z ichiga olgan virus. Kasallik o‘tkir va surunkali shakllarda kechadi. A’zoning tanqidiylik darajasida shikastlanishi bo‘lmagan holda, vaqtida aniqlansa, davolash mumkin.
Jigar yallig‘lanishiga sabab bo‘ladigan virus. U C‑gepatit tufayli paydo bo‘ladi — Flaviviridae oilasiga mansub RNK o‘z ichiga olgan virus. Kasallik o‘tkir va surunkali shakllarda kechadi. A’zoning tanqidiylik darajasida shikastlanishi bo‘lmagan holda, vaqtida aniqlansa, davolash mumkin.
C‑gepatitini qanday diagnostika qilish mumkin?
Diagnostika uchun serologik va molekulyar‑biologik usullardan foydalaniladi. Qon tahlilini hayot davomida kamida bir marta topshirish tavsiya etiladi.
C‑gepatitining qanday simptomlari bo‘ladi?
Ko‘p hollarda yallig‘lanish simptomsiz, juda zaif ifodalangan holda kechadi. Ba’zan bemorlar quyidagi shikoyatlarga murojaat qiladilar:
appetitning pasayishi;
qusish;
o‘ng qovurg‘a ostidagi og‘irlik;
bo‘g‘im og‘rig‘i.
Juda kam hollarda ko‘z sklerasining, terining sarg‘ayishi, siydikning qorayishi yoki dunganing ochashishi kuzatiladi. Harorat ko‘tarilishi bo‘lmaydi.
Boshlang‘ich bosqichda patologiya o‘zini bildirmaydi. Bu erta diagnostika jarayonini qiynaydi. Ko‘pincha kasallikni aniqlash qon tahlili operatsiya oldidan topshirilganda aniqlanadi.
C‑gepatitining paydo bo‘lish sabablari qanday?
Patologiya parenteral, jinsiy va vertikal yo‘l bilan tarqaladi. Infektsiya quyidagi yo‘llar orqali yuzaga keladi: qon quyish; narkotik moddalar uchun shpritslarni birgalikda qo‘llash; tattoo qildirish; pirsing qo‘yish; manikyur va pedikyur o‘tkazish.
Kontraseptivsizlik holatida infektsiya juda kam uchraydi. Ko‘pincha infektsiya ichki urug‘da va tug‘ruq paytida tarqaladi.
Kasallik quyidagi holatlarda tarqalmaydi: turmush-mashg‘ulot aloqasi; quchoqlashish; hajish; emizish; ovqat va suv orqali.
C‑gepatitida qanday qiyinliklar (komplikatsiyalar) bo‘lishi mumkin?
Patologiya jigar siroziga olib keladi — a’zo sog‘lom to‘qimasining biriktiruvchi yarim to‘qima bilan almashtirilishi natijasida. Bundan tashqari, u jigar rakiga — jigar hujayralarining zaharli o‘zgarishiga sabab bo‘ladi.
Ba’zi hollarda infektsiya: buyrak shikastlanishiga; qon tomirlarining tizimli zararlanishiga; teri kasalliklari; limfatik tizimning.
C‑gepatitida qanday bosqichlar bo‘ladi?
Klinik belgilarga qarab, o‘tkir shakl quyidagi bosqichlarda kechadi:
simptomsiz;
sarg‘ayishdan oldingi;
sarg‘ayish;
tuzatilish (rekonvalesent).
Shuningdek, u surunkali past faollikli patologiyaga aylanishi mumkin.
C‑gepatitini qanday davolash mumkin?
Davolashning maqsadi — virusni tanadan tezda olib tashlash, dorilarni qabul qilgandan so‘ng 24 hafta ichida immunitet javobini qo‘zgatishdir. Zamonaviy to‘g‘ridan‑to‘g‘ri ta’sir qiluvchi protivvirus terapiyasi C‑gepatitini davolashning «oltin standarti» hisoblanadi. Dorilar 24 haftagacha bo‘lgan kursda qabul qilinadi.
Terapiya vaqtini va kurs davomiyligini aniq belgilash hepatolog yoki infektsionist shifokor tomonidan amalga oshiriladi. Bunda jigar holati, virus genotipi va boshqa omillar hisobga olinadi.
C‑gepatitidan profilaktika?
C‑gepatitiga qarshi vaksina mavjud emas. Biroq profilaktik choralar ko‘p hollarda virus bilan infektsiyalanishdan himoya qiladi.
Quyidagi choralarni ko‘rish zarur. Sterilangan yangi asbob‑uskunalar qo‘llanadigan tibbiy tashkilot, kosmetik va tattoo salonlarni tanlash.
Qand miqdorini o‘lchash, tibbiy preparatlarni kiritish uchun ko‘p marta ishlatiladigan ig‘nalardan foydalanmaslik.
Shaxsiy gigiena buyumlari va manikyur asboblari bilan boshqa odamlar bilan almashinmaslik.