SURUNKALI GASTRIT

Surunkali gastrit belgilari oshqozon kislotaliligi darajasiga (yuqori yoki pastligiga) qarab farqlanadi: Kislotalilik yuqori boʻlganda: Ovqatdan keyin yoki och qoringa toʻsh osti sohasida simillagan ogʻriq, jigʻildon qaynashi, nordon kekirish, qabziyatga (ich qotishiga) moyillik. Kislotalilik past (atrofik) boʻlganda: Ovqatdan keyin oshqozonda ogʻirlik va toʻlib ketish hissi, ogʻizda yoqimsiz taʼm va hid, koʻngil aynishi, ishtaha yoʻqolishi, ich ketishiga moyillik, vazn yoʻqotish.

Surunkali gastritning rivojlanishiga tashqi va ichki omillar sabab boʻladi: Helicobacter pylori bakteriyasi infeksiyasi (eng asosiy sabab, 80-85 foiz holatlarda). Notoʻgʻri va tartibsiz ovqatlanish, quruq va oʻta issiq taomlar isteʼmol qilish. Zararli odatlar (alkogol va tamaki mahsulotlarini uzoq muddat isteʼmol qilish). Dorilar taʼsiri (ayniqsa, ogʻriq qoldiruvchi nosteroid yalligʻlanishga qarshi vositalarni uzoq qabul qilish). Autoimmun jarayonlar (organizm oʻz hujayralariga qarshi antitanalar ishlab chiqarishi). Surunkali stress, asabiylashish va asab tizimi zoʻriqishi.

Surunkali gastrit oʻz vaqtida va toʻgʻri davolanmasa, jiddiy patologiyalarga sabab boʻladi: Meʼda shilliq qavatining eroziyalari va oshqozon yarasi kasalligi rivojlanishi. Oshqozondan ichki qon ketishlar kelib chiqishi. B12-tanqislik kamqonligi (anemiya) rivojlanishi (ayniqsa autoimmun gastritda). Oshqozon shilliq qavatining displaziyasi va metaplaziyasi (hujayralarning oʻzgarishi). Oshqozon saratoni (rak) — uzoq muddat davolanmagan atrofik gastrit fonida xavf yuqori boʻladi.

A turi: Autoimmun gastrit, asosan oshqozon tubida rivojlanadi va kislota kamayishiga olib keladi. B turi: Bakterial gastrit, Helicobacter pylori sababli oshqozonning chiqish qismida (antral qism) boshlanadi. C turi: Kimyoviy yoki reflyuks-gastrit, oʻt suyuqligining oshqozonga qayta otilishi yoki dorilar tufayli yuzaga keladi. Bosqichlari boʻyicha dastlab yuza xarakterli yalligʻlanish, soʻngra shilliq qavat chuqur qatlamlarining zararlanishi va yakunda shilliq qavat atrofiyasi (funktsional hujayralar yoʻqolishi) bosqichlari ajratiladi.

Davolash jarayoni kasallik turiga va kislotalilik darajasiga qarab individual belgilanadi: Helicobacter pylori aniqlanganda: Eradikatsiya terapiyasi, yaʼni maxsus antibakterial dorilar (antibiotiklar) va proton pompasi ingibitorlari sxema boʻyicha beriladi. Kislotalilik yuqori boʻlganda: Antatsidlar va kislotani kamaytiruvchi dori vositalari tayinlanadi. Kislotalilik past boʻlganda: Oshqozon shirasining oʻrnini bosuvchi fermentlar va kislotali preparatlar, shuningdek, vitamin B12 buyuriladi. Parhez (Klassik 1-sonli yoki 2-sonli parhez stollari): Shilliq qavatni mexanik va kimyoviy shikastlovchi taomlardan butunlay voz kechiladi.

Kasallik kuchayishi va qaytalanishining oldini olish uchun quyidagilarga amal qilish zarur: Doimiy ravishda maʼlum bir vaqtda, shoshilmasdan va yaxshilab chaynab ovqatlanish. Ratsiondan haddan tashqari achchiq, shoʻr, dudlangan, qovurilgan va oʻta yogʻli taomlarni chiqarish. Spirtli ichimliklar va tamaki chekishni butunlay toʻxtatish. Shifokor nazoratisiz va asossiz ravishda turli dori vositalarini (ayniqsa ogʻriq qoldiruvchilarni) ichmaslik. Yilda kamida bir marta shifokor-gastroenterolog koʻrigidan oʻtib turish.