Virusli, bakterial infeksiya yoki jarohat tufayli bir yoki ikkala moyakda yuzaga keladigan yallig'lanish jarayoni. Ko'pincha orxit bilan 15 dan 38 yoshgacha kasallanadi. Kasallik o'tkir yoki surunkali shaklga ega. Ko'pincha yallig'lanish ortiqqa ham tarqaladi.
Davolashning zamonaviy yondashuvlari va terapiya variantlari
Dori-darmonlar, kuzatuv va muolajalar
Moyakda og'riq va shishda zudlik bilan urologga murojaat qilish kerak — shoshilinch operatsiyani talab qiladigan moyak burilishini istisno qilish muhim.
Orxitni tashxislash va davolash bilan urolog shug'ullanadi.
Urolog moyak burilishini istisno qiladi, yallig'lanish sababini aniqlaydi, mos virusga qarshi yoki antibakterial terapiya tayinlaydi.
Virusli, bakterial infeksiya yoki jarohat tufayli bir yoki ikkala moyakda yuzaga keladigan yallig'lanish jarayoni. Ko'pincha orxit bilan 15 dan 38 yoshgacha kasallanadi. Kasallik o'tkir yoki surunkali shaklga ega. Ko'pincha yallig'lanish ortiqqa ham tarqaladi.
Hodisaning eng ko'p tarqalgan sababi — parotit virusi yoki bakterial infeksiya (xlamidiya, stafilokokk yoki boshqa). Zamburug'lar parazitlar, jinsiy yo'l bilan yuqadigan infeksiyalar bilan ham kasallikka olib keladi. Xavf guruhida moshonka jarohatini olgan, simob bilan zaharlangan, himoyasiz jinsiy aloqada bo'lgan erkak turadi.
Diagnostikaga laborator, asbob-uskunali tekshiruv bilan umumiy ko'rik kiradi. Urolog shifokor anamnez yig'adi, keyin bemorni UAT, UST, biokimyo, surtmaning mikroskopik tekshiruvi, bakposev va IFA topshirishga yo'naltiradi. Diagnostika uchun asosiysi — moyaklar strukturasini baholash, shish aniqlash, qon oqimini baholash va bural ishni istisno qilish uchun dopler bilan moshonka a'zolari UTTsi. Bir qator hollarda shifokor kichik tos MRTsini tayinlaydi.
Kasallik tez rivojlanadi. Xarakterli simptomlar orasida shish bilan birga keladigan moyakdagi og'riq, moshonka kattalashishi, tana harorati ko'tarilishi, teginganda og'riq ajratiladi. Shuningdek, bemor uretradan yoqimsiz ajralma, kamdan-kam siydik chiqarish vaqtida og'riqni kuzatadi.
Orxit o'tkir va surunkali bosqichda bo'ladi. Avval yallig'lanish qizarish, moyaklar to'qimasi kattalashishi bilan tavsiflanadi. Yiring to'planishi fonida holat yomonlashadi. Abssess shakllantiruvchi kuchli tepuvchi og'riq yuzaga keladi. Surunkali shakl o'tkir shaklning o'z vaqtida davolanmasligi va moshonkaning surunkali yallig'lanishi mavjudligida rivojlanadi.
Orxitni davolamaslik natijasida bemor mumkin bo'lgan asoratga duch kelishi mumkin: abssess, atrofiya, urug' yo'llari obstruksiyasi, gidrotsele, surunkali orxit. Asoratlar orasida testosteron pasayishi bilan surunkali og'riq sindromi, autoimmun bepushtlik ajratiladi. Kamdan-kam sepsis va septik shok bilan gangrena yuzaga keladi.
Kasallikni davolash medikamentoz. Muammo manbaiga qarab, shifokor antibakterial yoki nosteroid yallig'lanishga qarshi kompleksni tayinlaydi. Shunga qaramay, tiklanishda medikamentozsiz choralar asosiy rolni o'ynaydi. Terapiyaga dieta bilan yotoq rejimiga rioya qilish, jismoniy yuklamani cheklash, qizib ketishdan qochish, mahalliy sovutish kiradi.
Asosiy profilaktik choralar orasida tepki kasalligiga qarshi emlash, JYYI ning oldini olish, siydik-tanosil tizimi infeksiyalarini davolash uchun shifokorga o'z vaqtida murojaat qilish bor. Bundan tashqari, profilaktik choralar qatoriga shaxsiy gigienaga muntazam rioya qilish, a'zoni jarohatlanishdan asrash va o'z-o'zini davolashdan voz kechish kiradi. Oddiy tavsiyalarga rioya qilish orqali inson salomatligini saqlab qolishi va orxit asoratlarining oldini olishi mumkin.