Qalqonsimon bez T4 va T3 ning ortiqcha miqdorini ishlab chiqaradigan patologiya. Bu tanadagi metabolizmning tezlashishiga olib keladi va birgalikda patologiyalarni keltirib chiqaradi. Kurs davomiyligi bo'yicha u o'tkir va surunkali (vaqti-vaqti bilan kuchayib boradi).
Gipertiroidizm (tirotoksikoz) bu nima?
Qalqonsimon bez T4 va T3 ning ortiqcha miqdorini ishlab chiqaradigan patologiya. Bu tanadagi metabolizmning tezlashishiga olib keladi va birgalikda patologiyalarni keltirib chiqaradi. Kurs davomiyligi bo'yicha u o'tkir va surunkali (vaqti-vaqti bilan kuchayib boradi).
Gipertireoz (tireotoksikoz) qanday tashxislanadi?
Patologiyani tasdiqlash uchun odam qonning laborator tekshiruvini topshirishi, TTH, T3 va T4 darajasini aniqlashi kerak. Shifokor qo‘shimcha tekshiruvlarni ham buyurishi mumkin: qalqonsimon bez UZI, yod bilan radioizotop tekshiruvi va boshqalar.
Tireotoksikozning belgilari qanday?
Patologiya organizmdagi deyarli barcha tizimlarni qamrab oladigan turli xil alomatlar bilan namoyon bo‘ladi. Bemor odam odatdagi ishtaha saqlangan holda vazn yo‘qotadi, umumiy charchoq va issiqlikka toqat qilmaslikni his qiladi. U tremor, uyqu buzilishi, tez-tez ich kelishi, diareya, reproduktiv buzilish, diareya bilan duch keladi. Kasallikda ko‘zlar bo‘rtib chiqadi, ko‘zlarda qum bordek qurish hissi paydo bo‘ladi.
Gipertireoz (tireotoksikoz) paydo bo‘lishining sabablari qanday?
Kasallik qalqonsimon bezdagi toksik tugun yoki adenoma, organning yallig‘lanish kasalligi, gormonal dori vositalarining dozasi oshib ketishi sababli yuzaga keladi. Kamdan-kam hollarda u gipofizda hosil bo‘lgan va ortiqcha TTH ishlab chiqaradigan o‘sma, qalqonsimon bez gormonini ishlab chiqaruvchi holat bilan bog‘liq bo‘ladi. Ko‘pincha gormonlar ortiqchaligi homiladorlikda va yodning ortiqcha tushishi natijasida kuzatiladi.
Gipertireozda qanday asoratlar bo‘ladi?
Patologik holat turli tomonlardan asoratlarga olib keladi. Odamda yurak-qon tomir, tayanch-harakat va asab-ruhiy tizimlarning normal faoliyati buziladi. Ko‘zlar, teri va reproduktiv tizim tomonidan ham asoratlar yuzaga keladi. Eng o‘tkir va xavfli asoratlardan biri tireotoksik krizdir. Bunday holatda shoshilinch yordam zarur bo‘ladi.
Gipertireozda bosqichlar qanday kechadi?
Kasallik bosqichma-bosqich rivojlanadi. Subklinik, manifest va asoratlangan bosqichlar ajratiladi. Birinchi holatda yaqqol klinik belgi bo‘lmaydi. Ikkinchi holatda alomatlar yanada aniqroq bo‘ladi. Uchinchi bosqichda, kam uchraydigan holatda, odamning umumiy ahvoli yomonlashadi. Qayt qilish, diareya, tana haroratining ko‘tarilishi kuzatiladi. Bunday asoratda zudlik bilan kasalxonaga yotqizish kerak.
Gipertireoz (tireotoksikoz) qanday davolanadi?
Davolash usuli holatning sababiga bog‘liq bo‘lib, konservativ terapiya, radioyod bilan davolash va jarrohlik aralashuvni o‘z ichiga oladi. Oxirgi usul tugunli buqoq rivojlanganda ko‘rsatiladi.
Gipertireoz (tireotoksikoz) profilaktikasi?
Holat yomonlashib ketmasligi uchun sog‘lom odam ham, xavf guruhidagi bemor ham gormonlar darajasini muntazam nazorat qilib borishi, har yili endokrinolog ko‘rigidan o‘tishi, sog‘lom va faol turmush tarzini olib borishi kerak. Bundan tashqari, tanani quyoshdan himoya qilish, stress darajasini nazorat qilish, kuchli qahva va energetik ichimliklarni suiiste’mol qilmaslik lozim.