Pulmonolog

1. Pulmonolog qanday shifokor?

Pulmonolog — o‘pka va bronx kasalliklarini aniqlaydigan hamda davolaydigan shifokor. U uzoq davom etadigan yo‘tal, hansirash, nafas olayotganda hushtaksimon ovoz va boshqa nafas olish muammolarining sababini aniqlashga yordam beradi.

2. Pulmonolog qanday kasalliklarni davolaydi?

Pulmonolog bronxial astma, surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi (SOO‘K), pnevmoniya, bronxoektazlar, o‘pkaning interstitsial kasalliklari va uyqudagi ayrim nafas olish buzilishlari bilan shug‘ullanadi. Sil kasalligida ftiziatr ham zarur.

3. Qachon pulmonologga murojaat qilish kerak?

Yo‘tal bir necha hafta davom etsa, oddiy jismoniy harakatda hansirash paydo bo‘lsa, nafas olayotganda tez-tez hushtaksimon ovoz eshitilsa yoki o‘pka infeksiyalari takrorlansa, tekshiruv kerak. Kuchli hansirash, lablarning ko‘karishi yoki ko‘krakdagi kuchli og‘riqda tez yordam chaqirish zarur.

4. Pulmonolog terapevtdan nimasi bilan farq qiladi?

Terapevt kattalardagi turli kasalliklar bilan shug‘ullanadi. Pulmonolog esa nafas olish tizimi kasalliklariga ixtisoslashgan va o‘pka faoliyatini, masalan, spirometriya yordamida chuqurroq tekshiradi.

5. Nima uchun yo‘tal uzoq vaqt o‘tmaydi?

Bunga nafas yo‘llari infeksiyasidan keyingi holat, bronxial astma, yuqori nafas yo‘llari kasalliklari, gastroezofageal reflyuks, ayrim dorilar va o‘pka kasalliklari sabab bo‘lishi mumkin. Kattalarda sakkiz haftadan uzoq davom etadigan yo‘tal surunkali hisoblanadi.

6. Bronxial astma nima?

Bronxial astma — nafas yo‘llarining surunkali kasalligi. Unda hushtaksimon nafas, yo‘tal, ko‘krak qisilishi va hansirash xurujlari paydo bo‘lishi mumkin. Belgilar tunda, jismoniy harakatda yoki qo‘zg‘atuvchi omillar ta’sirida kuchayishi mumkin.

7. Bronxial astmani nazorat qilish mumkinmi?

Ha. Ko‘plab bemorlarda to‘g‘ri tanlangan davolash yordamida belgilarni yaxshi nazorat qilish va faol hayot kechirish mumkin. Davolashning asosini odatda yallig‘lanishga qarshi komponenti bo‘lgan ingalyatsion dorilar tashkil qiladi.

8. Surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi nima?

SOO‘K — o‘pkada havo oqimining doimiy cheklanishi bilan kechadigan kasallik. U ko‘pincha chekish yoki ifloslangan havoning uzoq ta’siri bilan bog‘liq. Asosiy belgilar — hansirash, yo‘tal va balg‘am ajralishi.

9. Bronxial astma SOO‘Kdan nimasi bilan farq qiladi?

Astmada nafas yo‘llarining torayishi va belgilar vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib, davolashda ancha yaxshilanishi mumkin. SOO‘Kda esa havo oqimining cheklanishi odatda barqarorroq bo‘ladi. Ba’zan bemorda ikkala kasallikka xos belgilar uchraydi.

10. Spirometriya nima va nima uchun qilinadi?

Spirometriya — tashqi nafas olish faoliyatini tekshirish usuli. Bemor maxsus moslamaga kuchli nafas chiqaradi va qurilma havo hajmi hamda oqim tezligini o‘lchaydi. Bu astma va SOO‘Kdagi nafas olish buzilishlarini aniqlashga yordam beradi.

11. Pnevmoniyaning qanday belgilari bor?

Pnevmoniyada yo‘tal, isitma, holsizlik, hansirash va nafas olganda ko‘krak og‘rishi kuzatilishi mumkin. Keksa yoki holsiz bemorlarda belgilar ba’zan uncha yaqqol bo‘lmaydi. Davolash kasallik sababi va og‘irligiga bog‘liq.

12. Hansirash paydo bo‘lsa nima qilish kerak?

Hansirash o‘pka, yurak kasalliklari, kamqonlik va boshqa holatlarda uchrashi mumkin. U to‘satdan boshlansa, tinch holatda ham kuchli bo‘lsa, ko‘krak og‘rig‘i, hushdan ketish yoki lablar ko‘karishi bilan kechsa, tez yordam chaqirish kerak.

13. Yo‘talganda qon kelsa nima qilish kerak?

Balg‘amda qon bo‘lishi tibbiy tekshiruvni talab qiladi. Bunga infeksiyalar, bronxoektazlar, o‘pka arteriyasi tromboemboliyasi va boshqa kasalliklar sabab bo‘lishi mumkin. Ko‘p qon kelsa yoki nafas olish qiyinlashsa, shoshilinch yordam zarur.

14. Pulmonolog qanday tekshiruvlarni tayinlaydi?

Belgilariga qarab spirometriya, pulsoksimetriya, ko‘krak qafasi rentgeni yoki KT, qon tahlillari, balg‘am tekshiruvi va boshqa tekshiruvlar kerak bo‘lishi mumkin. Har bir bemorga kompyuter tomografiyasi shart emas.

15. Pulmonolog qabuliga qanday tayyorlanish kerak?

Oldingi rentgen yoki KT tasvirlari, tahlil natijalari va qabul qilayotgan dorilar ro‘yxatini olib boring. Ingalyator ishlatsangiz, nomi va dozasini ayting. Spirometriyadan oldin maxsus tayyorgarlik kerak bo‘lishi mumkin — klinikadan aniqlang va dorilarni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatmang.