URETRA STRIKTURASI

Peshob oqimining sezilarli darajada sustlashishi, ingichka boʻlib yoki tomchilab chiqishi. Siydik chiqarish vaqtida qattiq kuchanish zarurati. Peshob oqimining tarqab (sachrab) ketishi yoki ikkiga boʻlinishi. Siyib boʻlgandan keyin ham qovuq toʻla qolgandek his qilish. Siydik chiqarish vaqtida achishish yoki ogʻriq. Erkaklarda eyakulyatsiya (urugʻ ajralishi) vaqtida ogʻriq yoki urugʻ suyuqligi bosimining sustligi.

Jarohatlar (Travmalar): Chov sohasining lat yeyishi (masalan, velosiped yoki mototsikl ramasiga, toʻsiqlarga yiqilish), tos suyaklarining sinishi. Tibbiy muolajalar asorati (Yatrogen sabablar): Qovuqqa qoʻpol ravishda kateter qoʻyilishi, uretra orqali qilingan urologik operatsiyalar (masalan, prostata adenomasini TUR operatsiyasi, tsistoskopiya). Yalligʻlanish va infeksiyalar: Jinsiy yoʻl bilan yuquvchi kasalliklar (gonoreya/soʻzak, xlamidioz), oʻtkir va surunkali uretritlar. Tugʻma sabablar: Kamdan-kam hollarda bolalarda siydik yoʻlining tugʻma anomal tor boʻlishi.

Oʻtkir siydik tutilishi (Isuriya): Bemorning umuman peshob chiqara olmay qolishi (shoshilinch sistostomiya talab etiladi). Surunkali piyelonefrit va tsistit (siydik dimlanishi sababli bakteriyalar koʻpayishi). Qovuqda toshlar paydo boʻlishi. Gidronefroz va ikki tomonlama surunkali buyrak yetishmovchiligi. Uretra atrofida yiringli absesslar yoki oqmalar (svish) paydo boʻlishi.

Shikastlanish va yalligʻlanish (Altersiya): Tashqi jarohat, infeksiya yoki tibbiy muolajalar (kateterlash, endoskopiya) natijasida uretra shilliq qavati shikastlanadi va yalligʻlanish jarayoni boshlanadi. Epiteliya butunligining buzilishi: Yalligʻlanish tufayli uretraning himoya qavati (epiteliysi) koʻchadi. Natijada siydik tarkibidagi tajovuzkor moddalar shilliq osti qatlamiga oʻtib, uning chuqurroq zararlanishiga yoʻl ochadi. Sklerozlanish (Chandiqlanish): Shikastlangan sohada sogʻlom toʻqima oʻrnini elastik boʻlmagan biriktiruvchi (chandiqli) toʻqima egallaydi. Bu jarayon siydik kanali devorining qattiqlashishiga olib keladi. Striktura (Torayish) shakllanishi: Chandiq tobora qisqarib, uretra boʻshligʻini (lyumenini) toraytiradi. Natijada siydik va urugʻ suyuqligi oqimi qiyinlashadi va kasallikning klinik belgilari yuzaga chiqadi.

Bujirlash (Бужирование): Maxsus metall tayoqchalar (bujlar) yordamida siydik yoʻlini mexanik kengaytirish. Bu vaqtinchalik usul boʻlib, asosan qisqa muddatga yordam beradi, keyinchalik chandiq yana qaytalanishi (retsidiv) xavfi yuqori. Ichki optik uretrotomiya (VUT — Внутренняя уретротомия): Endoskop yordamida siydik yoʻli ichiga kirilib, chandiqli toʻqima pichoq yoki lazer bilan kesiladi. Chandiq uzunligi 1-1.5 sm dan kam boʻlganda yaxshi samara beradi. Uretroplastika (Ochiq plastik operatsiya): Eng samarali, "Oltin standart" hisoblangan usul. Toraygan qism kesib tashlanadi va uretra uchlari bir-biriga tikiladi. Agar torayish juda uzun boʻlsa, uretra devorini tiklash uchun ogʻiz boʻshligʻidan (lopning ichki shilliq qavatidan — buccal graft) toʻqima olinib, uretra qayta tiklanadi.

Chov sohasini jarohatlardan asrash, jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalardan saqlanish (himoyalangan jinsiy aloqa) va ular paydo boʻlsa vaqtida shifokor nazoratida davolash, urologik muolajalar va kateterizatsiyani faqat tajribali mutaxassislar yordamida, ehtiyotkorlik bilan amalga oshirish.