Toshkentda 2-toifa qandli diabet va semizlikda operatsiya: turlari va narxlari

Muallif: Matkuliyev O‘tkirbek Ismailovich, gastroenterolog, jarroh, tibbiyot fanlari doktori (DSc), staji 27 yil. Gippokrat klinikasi, diabet va semizlik jarrohligi, Toshkent.

Menga ko‘pincha bir xil hikoya bilan kelishadi. 2-toifa diabet 5-10 yildan beri, tabletkalar ko‘payib boryapti, keyin insulin qo‘shildi, vazn esa faqat oshyapti. Qand sakraydi, odam parhez va ukollardan charchagan. Ko‘pchilik bunday holatda 2-toifa qandli diabetda operatsiya yordam berishi mumkinligini bilmaydi. Oddiy qilib aytaman: kimga mos keladi, qanday operatsiyalar bor va Toshkentda qancha turadi.

Bu qanday operatsiya va nega qandni tushiradi

2-toifa diabetda organizmda insulin odatda bor, lekin yomon ishlaydi. Asosiy sabab, ortiqcha vazn, ayniqsa qorindagi yog‘. Shuning uchun 2-toifa diabet va ortiqcha vazn ko‘pincha birga keladi.

Operatsiyada oshqozon kichraytiriladi, ba’zan ovqat o‘tadigan yo‘l ham o‘zgartiriladi. Shundan keyin odam kamroq yeydi, tezroq to‘yadi va kamroq ovqat istaydi. Ichak esa organizmga qand bilan kurashishda yaxshiroq yordam bera boshlaydi. Ko‘pincha qand birinchi haftalardayoq yaxshilanadi, vazn sezilarli ketmasdan oldin.

Qachon operatsiya haqida o‘ylash kerak

• davolanayotgan bo‘lsangiz ham qand oylab normadan yuqori (buni HbA1c tahlili ko‘rsatadi);
• tabletka va insulin tobora ko‘proq kerak, vazn esa oshib boryapti;
• kuchli ortiqcha vazn, tana massasi indeksi 35 va undan ko‘p yoki 30-35, lekin qandni ushlab bo‘lmayapti;
• oqibatlari bor: bosim, yog‘li jigar, uyquda nafas to‘xtab qoladigan xurrak, bo‘g‘im og‘riqlari, buyrak va ko‘zdagi ilk muammolar.

Agar bu siz haqingizda bo‘lsa, operatsiya haqida endokrinolog va jarroh bilan gaplashib ko‘ring. Darhol operatsiya qilish emas, shunchaki maslahatlashish.

Kimga operatsiya qilinadi, kimga yo‘q

Odatda operatsiya 2-toifa diabeti va tana massasi indeksi 35 dan yuqori bo‘lgan, shuningdek 30-35 bo‘lib, dorilar qandni ushlamayotgan odamlarga taklif qilinadi. Osiyo aholisi uchun chegara pastroq, chunki bizda asoratlar kamroq vaznda boshlanadi. Diabeti uzoq bo‘lmagan va oshqozon osti bezi hali o‘zi insulin ishlab chiqarayotganlarda natija eng yaxshi bo‘ladi, buni C-peptid tahlili ko‘rsatadi.

Operatsiya 1-toifa diabetda, narkoz xavfli bo‘lgan og‘ir yurak va o‘pka kasalliklarida, ichkilikbozlikda, homiladorlikda, shuningdek odam ovqatlanishni o‘zgartirishga va operatsiyadan keyin shifokorga borishga tayyor bo‘lmasa, qilinmaydi. Qarorni tekshiruvdan keyin endokrinolog va jarroh birga qabul qiladi.

Operatsiya qanday qilinadi: uchta asosiy turi

Barcha operatsiyalarni qorindagi 0,5-1,5 sm li 4-6 ta kichik teshik orqali, umumiy narkoz ostida qilamiz. Katta kesiklar yo‘q, shuning uchun og‘riq chidasa bo‘ladigan darajada, birinchi kuniyoq turish mumkin.

Oshqozonning yengsimon rezeksiyasi (sliv)

Oshqozonning katta qismi, taxminan 70-80% olib tashlanadi. Yengga o‘xshash tor naycha qoladi. Porsiyalar kichik bo‘ladi, tez to‘yasiz. Olib tashlangan qism bilan ochlik hissi uchun javob beradigan qism ham ketadi, ovqat yeyish istagi ancha kamayadi. Ichakka tegilmaydi. Operatsiya taxminan 1-1,5 soat davom etadi. Batafsil oshqozon sliv-rezeksiyasi sahifasida.

Gastroshuntlash

Oshqozonning yuqori qismidan tuxumdek kichik oshqozoncha, 30-50 ml, qilinadi va unga ingichka ichak tikiladi. Ovqat oshqozonning katta qismini chetlab o‘tadi. Aynan shu qandga eng kuchli ta’sir qiladi, shuning uchun gastroshuntlash 2-toifa diabetda eng kuchli operatsiyalardan biri hisoblanadi. Taxminan 2-3 soat davom etadi.

Mini-gastroshuntlash

Oshqozoncha uzun va tor qilinadi, ichak esa unga faqat bitta joyda tikiladi. Operatsiya oddiy shuntlashdan qisqaroq, qandga esa deyarli bir xil ta’sir qiladi. Batafsil mini-gastroshuntlash sahifasida.

Aynan sizga qaysi biri yaxshi ekani vazn, diabet qancha davom etgani, jig‘ildon qaynashi va boshqa kasalliklarga bog‘liq. Masalan, kuchli jig‘ildon qaynashida yengsimon rezeksiya odatda qilinmaydi, jig‘ildon qaynashi kuchayishi mumkin.

Toshkentda 2-toifa diabetda operatsiya narxi

Clindoc’dagi narxlar, 2026-yil oktabr:

Toifa vaznga, qorindagi oldingi operatsiyalarga va boshqa kasalliklarga bog‘liq, uni jarroh ko‘rikda aniqlaydi. Narxga nima kirishini (tekshiruv, palata, narkoz) yozilishda so‘rang.

Operatsiyadan oldin qanday tahlillar topshiriladi

• glikirlangan gemoglobin HbA1c (3 oylik o‘rtacha qand) va qondagi qand;
• C-peptid, o‘z insulini qancha ishlab chiqarilayotganini ko‘rsatadi;
• umumiy qon tahlili, qon biokimyosi, koagulogramma (qon qanday iviydi);
• xolesterin, TTG (qalqonsimon bez), D vitamini;
• EKG, qorin UTT, gastroskopiya, terapevt va anesteziolog ko‘rigi.

Operatsiyadan 2-3 hafta oldin odatda kamroq yeyish tavsiya qilinadi, jigar kichrayadi va jarrohga ishlash qulayroq bo‘ladi. Diabet dorilarini operatsiya oldidan endokrinolog moslaydi.

Haftalar bo‘yicha tiklanish

Kasalxonada odatda 2-5 kun yotiladi. Birinchi kuniyoq yurish boshlanadi, shunda tromb xavfi kamroq. Ko‘pchilik ofis ishiga 1-3 haftadan keyin, og‘ir ishga taxminan bir yarim oydan keyin qaytadi.

• 1-2 hafta: faqat suyuq: sho‘rva, kefir, oqsilli ichimliklar, suvni kichik qultumlarda;
• 3-4 hafta: hammasi ezilgan: go‘sht va baliq pyuresi, tvorog, sabzavot;
• 5-8 hafta: kichik porsiyada yumshoq ovqat, avval go‘sht, baliq, tvorog;
• keyin: oddiy sog‘lom ovqat, shifokor buyurgan vitaminlar va 3, 6, 12 oydan keyin qand va tahlillarni tekshirish.

Tabletka va insulin ko‘pincha birinchi haftalardayoq kamaytiriladi, ba’zilarga butunlay bekor qilinadi. Lekin davolashni faqat endokrinolog o‘zgartirishi mumkin, dorini o‘zingiz tashlamang.

Nimadan qo‘rqishadi va aslida qanday

«Bu chiroy uchun operatsiya». Yo‘q. 2-toifa diabetda bu davolash. U infarkt, insult, buyrak va ko‘z muammolari xavfini kamaytiradi.

«Operatsiyadan keyin diabet boshqa bo‘lmaydi». Diabet butunlay ketmaydi, lekin ko‘pchilikda qand dorisiz yoki kichik dozada normada turadi. Endokrinologga keyin ham borish kerak.

«Bu juda xavfli». Bunday operatsiyalar ancha vaqtdan beri qilinadi va yaxshi o‘zlashtirilgan. Har qanday operatsiyadagi kabi xavflar bor: qon ketish, chokdagi muammolar, tromblar, keyinroq, vitamin va temir yetishmasligi. Shuning uchun tajribali jarrohni tanlash va operatsiyadan keyin shifokorga quloq solish muhim.

«Vazn baribir qaytadi». Avvalgi ovqatga qaytilsa, qaytishi mumkin. Shifokor maslahatlariga amal qilinsa, ko‘pchilikda natija yillab saqlanadi. Agar vazn va qand baribir qaytsa, takroriy operatsiya qilish mumkin.

Qaysi shifokorga borish kerak

Avval endokrinologga borgan ma’qul, u diabetni ko‘radi va operatsiya kerakmi, aytadi. Masalan, Sultanova Shahrizada Talabbekovna, endokrinolog, tibbiyot fanlari doktori, staji 36 yil (Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya markazi). Keyin bunday operatsiyalarni qiladigan jarroh yoki endokrin jarroh kerak.

Gippokrat klinikasida men bilan birga Abduganiyev Jamshid Abduganiyevich operatsiya qiladi, oliy toifali jarroh, staji 12 yil. O‘zim ham qabul qilaman: Matkuliyev O‘tkirbek Ismailovich. Akademik V. Vohidov nomidagi jarrohlik markazida Ligay Ruslan Efimovich maslahat beradi, jarroh, tibbiyot fanlari nomzodi, staji 28 yil. Jig‘ildon qaynashi, gastrit va oshqozondagi boshqa muammolarda gastroenterolog yordam beradi. Clindoc’da erkak shifokorlar ham, ayol shifokorlar ham bor, o‘zingizga qulayini tanlang.

Qisqacha

• 2-toifa diabetda operatsiya dorilar qandni ushlamayotgan, ortiqcha vazni bor odamlarga mos keladi.
• Asosiy turlari, yengsimon rezeksiya, gastroshuntlash va mini-gastroshuntlash. Hammasi kichik teshiklar orqali qilinadi.
• Toshkentda Clindoc’da, 18 400 000 so‘mdan (Medion Family Hospital) va 20 000 000 so‘mdan (Gippokrat klinikasi).
• Operatsiyadan keyin to‘g‘ri ovqatlanish, vitamin ichish va endokrinologga borish kerak.

Konsultatsiyaga yozilish

Clindoc’da endokrinolog yoki jarrohni tanlang va onlayn yoziling, bu bepul. Yoki qo‘ng‘iroq qiling: +998 99 886-39-93, shifokor va qulay vaqtni tanlab beramiz.

Maqola umumiy tushuncha uchun. Operatsiya va davolash haqidagi qarorni shifokor ko‘rikdan keyin qabul qiladi.