Adenoidlarni Olib Tashlash Adenotomiya

Bola doimo og‘zidan nafas oladi, tunda xurrak otadi, tumov va otitlardan chiqmaydi, LOR esa: «2–3-darajali adenoidlar» deydi. Ota-onalar «operatsiya» so‘zidan qo‘rqishadi — lekin bugungi kunda adenoidlarni olib tashlash (adenotomiya) endoskopik, qisqa narkoz ostida va yuzda kesiklarsiz qilinadi, bola odatda o‘sha kuni yoki ertasiga uyiga ketadi. Quyida — operatsiya qachon haqiqatan kerak, qanday usullar bor, Toshkentda adenoidlarni olib tashlash qancha turadi va LOR shifokorni qanday tanlash haqida.

Adenoidlar nima

Adenoidlar — kattalashgan burun-halqum bodomsimon bezi, burun ortida, yumshoq tanglay ustidagi limfoid to‘qima to‘plami. U barcha bolalarda bor va immunitetga yordam beradi, lekin tez-tez shamollashda shunchalik kattalashishi mumkinki, burun-halqum va eshitish naychalari teshiklarini to‘sib qo‘yadi. Shunda burun nafas olmaydi, shilliq turib qoladi, otitlar va eshitish pasayishi boshlanadi. Eng ko‘p — 3–7 yoshda; o‘smirlikka kelib bez odatda o‘zi kichrayadi.

Adenoidlarni qachon olib tashlash kerak

Operatsiya «darajaga qarab» qilinmaydi — qarorni LOR shikoyatlar va ko‘rikka ko‘ra qabul qiladi. Asosiy ko‘rsatmalar:

• 2–3-darajali adenoidlar, davolashga qaramay 3 oydan ortiq burun nafasi yo‘q;
• uyquda xurrak va nafas to‘xtashi (apnoe);
• takroriy otitlar, ekssudativ otit, eshitish pasayishi;
• tez-tez sinusit, bronxit, doimiy tumov;
• tishlam va yuz shaklining o‘zgarishi («adenoid yuz»), yomon eshitish sababli nutq kechikishi.

Asoratsiz 1–2-darajada ko‘pincha konservativ davolashdan boshlanadi: burunni yuvish, shifokor tayinlagan gormonal spreylar, allergiyani davolash. O‘tkir shamollashda (sog‘aygandan keyin 2–3 hafta kerak) va qon ivishi buzilganda operatsiya kechiktiriladi.

Operatsiyadan oldingi diagnostika

Asosiy usul — burun-halqum endoskopiyasi: ingichka kamera adenoidlar hajmi va eshitish naychalari holatini ko‘rsatadi (Pediatriya ITIda LOR a’zolarini endoskopiya — 165 800 so‘m). Ba’zan burun-halqum bodomsimon bezi rentgeni (150 650 so‘m) va audiometriya qilinadi. Narkoz oldidan umumiy qon tahlili, koagulogramma, siydik tahlili topshiriladi va pediatr ko‘rigidan o‘tiladi.

Adenoidlar qanday olib tashlanadi: usullar

• Endoskopik adenotomiya — jarroh burun-halqumni monitorda ko‘radi va to‘qimani to‘liq olib tashlaydi. Bu zamonaviy standart, qaytalanish xavfi «ko‘r-ko‘rona» olib tashlashga qaraganda past.
• Sheyverli adenotomiya — mikrodebrider (sheyver) endoskop nazoratida to‘qimani kesib, darhol so‘rib oladi, eshitish naychalari atrofida ehtiyotkor.
• Lazerli adenotomiya va lazer koagulyatsiyasi — lazer to‘qimani olib tashlaydi yoki kichraytiradi va tomirlarni darhol «payvandlaydi»; koagulyatsiya kichik adenoidlarda qo‘llanadi.
• Adenotonzillotomiya — tanglay murtaklari ham kattalashgan bo‘lsa, ular o‘sha operatsiyada qisman kichraytiriladi (batafsil — murtaklarni olib tashlash sahifasida).

Operatsiya og‘iz orqali o‘tadi, 15–30 daqiqa davom etadi, bolalarga umumiy narkoz ostida qilinadi — bola muolajani eslamaydi, qo‘rquv va og‘riq sezmaydi.

Toshkentda adenoidlarni olib tashlash narxlari

Narxlar Clindocdagi klinikalar ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil oktyabr holatiga. Yakuniy summa adenoid darajasi, usul, narkoz va statsionardagi kunlarga bog‘liq.

Clindocda LOR shifokor konsultatsiyasi — 70 000 so‘mdan, onlayn yozilish bepul.

Adenotomiyadan keyin tiklanish

2–3 soatdan keyin bolaga ichish, kechqurun — yumshoq iliq ovqat yeyish mumkin. Dastlabki 3 kunda burun bitishi, 37,5 °C gacha harorat va og‘izdan noxush hid bo‘lishi mumkin — bu normal bitish. 7–10 kun issiq va qattiq ovqat, hammom, issiq vanna va faol sport mumkin emas; yuvish va tomchilar — shifokor tayinlaganicha. Bog‘cha yoki maktabga odatda 10–14 kundan keyin qaytiladi. Burun yoki og‘izdan qon ketsa va harorat 38,5 °C dan oshsa — darhol shifokorga.

Qaysi shifokorga murojaat qilish kerak

Adenoidlarni Toshkentdagi LOR shifokor (otorinolaringolog), bolalarni — bolalar LORi davolaydi. Clindocda Pediatriya ITIning ko‘plab bolalar LOR jarrohlari bor: tibbiyot fanlari nomzodi Razzoqov Azamat Jo‘rayevich, Saidahmedov Sobirxo‘ja Botirovich, Mahmudov Maqsud Ubaydullayevich. Ayol shifokorlar ham bor — agar bolaga ayol LOR bilan xotirjamroq bo‘lsa, Najmuddinova Nozima Shamsutdinovna (tajriba 23 yil) yoki t.f.n. Majidova Dildora Shoazizovnani tanlang. Kattalar va o‘smirlarni Toshpo‘latov Yusufjon Axmatjonovich (t.f.n., tajriba 36 yil) va Qurbonova Durdona Azizovna (Medion Family Hospital) qabul qiladi. Onlayn bepul yoki +998 99 886-39-93 telefoni orqali yoziling. Shuningdek o‘qing: bolalarda adenoidlar, surunkali tonzillit.

Clindoc'da o'qing: Toshkentda LOR operatsiyalar: hiqildoqdagi kam uchraydigan operatsiyalar, burun, quloq va narxlar.

Ma’lumot tanishish uchun. Operatsiyaga ko‘rsatmalarni ko‘rikdan keyin LOR shifokor belgilaydi.