Toshkentda varikotsele: qachon operatsiya kerak, narxlar va tiklanish

Muallif: Isroilov Abror Odiljonovich — urolog, androlog, jarroh, tibbiyot fanlari nomzodi, staji 26 yil. «SENTROMED» klinikasi, Toshkent.

Varikotsele — yosh erkaklar menga keladigan eng ko‘p sabablardan biri. Kimdir yorg‘oqda «tomirlar to‘plami»ni o‘zi qo‘li bilan sezgan, kimnidir UTTdan keyin yuborishgan, kimdir esa juftlikda uzoq vaqt farzand bo‘lmagani uchun kelgan. Oddiy qilib aytaman: bu nima, qachon operatsiya kerak, qachon yo‘q va Toshkentda varikotsele operatsiyasi qancha turadi.

Varikotsele nima

Varikotsele — moyak venalarining kengayishi, oyoqdagi varikozga o‘xshaydi, faqat yorg‘oqda. Normada qon moyakdan bemalol yuqoriga ketadi. Venalardagi klapanlar yomon ishlasa, qon turib qoladi, venalar shishadi va chuvalchanglar to‘plamiga o‘xshab qoladi.

Deyarli har doim chap tomonda bo‘ladi — venalar shunday tuzilgan: chapda qon uzunroq yo‘l bilan ketadi. Varikotsele taxminan har yettinchi erkakda bor, ko‘pincha 12–17 yoshli o‘smirlarda va yosh erkaklarda topiladi.

Varikotsele nimasi bilan xavfli

Varikotsele o‘z-o‘zidan hayot uchun xavfli emas. Lekin qon turib qolishi moyakni qizdiradi, moyak yaxshi ishlashi uchun esa harorat butun tanadagidan biroz past bo‘lishi kerak. Shuning uchun vaqt o‘tib:

• spermogramma yomonlashishi mumkin — spermatozoidlar kamayadi, yomonroq harakatlanadi;
• farzand ko‘rish qiyinlashadi — erkak bepushtligi bo‘lgan erkaklarning taxminan uchdan birida varikotsele topiladi;
• varikotsele tomonidagi moyak kichrayishi mumkin — ayniqsa o‘smirlarda;
• yorg‘oqda tortuvchi og‘riq paydo bo‘ladi.

Shuning uchun varikotseledan qo‘rqish kerak emas, lekin unutib qo‘yish ham yaramaydi — bir marta shifokorga ko‘ringan ma’qul.

Varikotsele borligini qanday bilish mumkin

• yorg‘oqda, ko‘pincha chapda, yumshoq egri-bugri venalar to‘plamdek seziladi;
• yorg‘oqda og‘irlik yoki tortuvchi og‘riq, ayniqsa kechga yaqin, uzoq yurganda, sportdan yoki issiqdan keyin;
• yotganda hammasi kichrayadi yoki o‘tib ketadi;
• bir moyak ikkinchisidan kichik bo‘lib qolgan;
• juftlikda bir yildan ko‘p homiladorlik bo‘lmayapti.

Ko‘pincha varikotsele umuman bezovta qilmaydi va tasodifan — tibbiy ko‘rikda yoki UTTda topiladi.

Zudlik bilan shifokorga boring, agar moyakda keskin og‘riq, shish, qizarish paydo bo‘lsa yoki katta yoshli erkakda varikotsele birdan paydo bo‘lib, yotganda kichraymasa, ayniqsa o‘ng tomonda. Buni darhol tekshirish kerak.

Varikotsele darajalari

Shifokorlar varikotseleni darajalarga bo‘ladi. Birinchisida kengaygan venalar faqat UTTda ko‘rinadi yoki odam tik turib kuchanganda seziladi. Ikkinchisida venalar tik turganda kuchanmasdan ham seziladi. Uchinchisida ular yorg‘oq terisi orqali ko‘zga ko‘rinadi. Daraja qancha yuqori bo‘lsa, operatsiya shuncha ko‘p kerak bo‘ladi, lekin qarorni faqat daraja emas, shikoyatlar, spermogramma va moyak o‘lchami hal qiladi.

Tekshiruv qanday o‘tadi

Avval suhbat: nima bezovta qiladi, farzandlar bormi, rejalashtiryapsizmi. Keyin tik turib va yotib ko‘rik — bu bir necha daqiqa. Keyin odatda kerak bo‘ladi:

• yorg‘oq UTT — moyaklar o‘lchami va venalarni ko‘rsatadi;
• doplerografiya — o‘sha UTT, lekin qon qanday oqayotgani va teskari oqim bor-yo‘qligi ko‘rinadi;
• spermogramma — katta yoshli erkak bo‘lsangiz va farzand rejalashtirsangiz; 2–5 kun jinsiy aloqadan saqlangandan keyin topshiriladi;
• ba’zan — gormonlar, masalan testosteron.

Qachon operatsiya kerak, qachon kuzatish mumkin

Varikotseleni yo‘qotadigan tabletka, malham yoki mashqlar yo‘q. Uni faqat operatsiya bilan yo‘qotish mumkin. Lekin operatsiya hammaga ham kerak emas.

Operatsiya odatda tavsiya qilinadi, agar:

• juftlikda farzand bo‘lmayapti va spermogramma yomon;
• o‘smirda varikotsele tomonidagi moyak o‘sishdan orqada qolyapti;
• yorg‘oqdagi og‘riq yoki og‘irlik xalaqit beryapti;
• varikotsele katta (2–3 daraja) va spermogrammada o‘zgarishlar bor.

Shunchaki kuzatish mumkin, agar varikotsele kichik bo‘lsa, hech narsa og‘rimasa, moyaklar bir xil va spermogramma yaxshi bo‘lsa. Unda yiliga bir marta urolog yoki andrologga ko‘rinib, UTT qilish yetarli.

Qanday operatsiyalar bor

Har qanday operatsiyaning ma’nosi bitta — kasal venalarni yopish, shunda qon sog‘lom venalar orqali ketadi. Moyakning o‘ziga tegilmaydi.

• Mikroxirurgik operatsiya (Marmar bo‘yicha) — chovda 2–3 sm kichik kesik, jarroh mikroskop ostida ishlaydi va faqat kasal venalarni bog‘laydi, arteriya va limfa tomirlarini saqlab qoladi. Hozir bu eng ishonchli usul: qaytalanish va moyak istisqosi (gidrotsele) eng kam bo‘ladi.
• Ivanissevich operatsiyasi — chovdan biroz yuqorida kesik, venalar bir dasta qilib bog‘lanadi. Bu eski, oddiy usul, lekin undan keyin qaytalanish ko‘proq bo‘ladi.
• Laparoskopik operatsiya — qorindagi 3 ta kichik teshik orqali, venalar ichkaridan bog‘lanadi. Varikotsele ikki tomonda bo‘lganda qulay, ko‘pincha bolalarga qilinadi.

Sizga qaysi usul mosligini shifokor ko‘rik va UTTdan keyin aytadi.

Toshkentda varikotsele operatsiyasi narxi

Clindoc’dagi narxlar, 2026-yil oktabr:

Aniq narx operatsiya usuliga, bir yoki ikki tomonga va narkozga bog‘liq — uni ko‘rikdan keyin aytishadi. Narxga nima kirishini (tahlillar, palata, narkoz) yozilishda so‘rang.

Operatsiyaga tayyorgarlik

Operatsiyadan oldin odatda umumiy qon tahlili, koagulogramma (qon qanday iviydi), infeksiyalarga tahlillar topshiriladi, EKG qilinadi va anesteziologga ko‘riniladi. Operatsiya kuni 6–8 soat ovqat yeyilmaydi. Aniq ro‘yxatni shifokoringiz aytadi.

Tiklanish

Uyga odatda o‘sha kuni yoki ertasiga javob berishadi. Birinchi kunlari biroz og‘rishi va shishishi mumkin — og‘riq qoldiruvchi dorilar va qo‘llab-quvvatlovchi ichki kiyim yordam beradi. O‘tirib ishlashga — bir necha kundan keyin, sport va og‘ir yuklarga — taxminan bir oydan keyin. Jinsiy hayotni odatda 2–3 haftadan keyin boshlash mumkin.

Spermogramma darhol yaxshilanmaydi: spermatozoidlar taxminan uch oy yetiladi, shuning uchun nazorat spermogrammasi 3–6 oydan keyin topshiriladi.

Nimadan qo‘rqishadi va aslida qanday

«Operatsiya erkaklik kuchiga ta’sir qiladi». Yo‘q. Operatsiya venalarda qilinadi, nervlarga va erektsiya uchun javob beradigan narsalarga tegilmaydi.

«O‘zi o‘tib ketadi». Yo‘q, varikotsele o‘zi yo‘qolmaydi. Lekin kichik bo‘lsa va hech narsa bezovta qilmasa, operatsiya umuman kerak bo‘lmasligi mumkin — kuzatish yetarli.

«Operatsiyadan keyin qaytadi». Bo‘ladi, lekin kam, ayniqsa mikroxirurgik operatsiyadan keyin. Shuning uchun tajribali shifokorni tanlash muhim.

«O‘smirga operatsiya erta». Agar moyak o‘sishdan orqada qolsa, kutmagan ma’qul — operatsiyadan keyin u ko‘pincha sog‘lomiga yetib oladi. Qarorni bolalar jarrohi yoki urolog qabul qiladi.

Qaysi shifokorga borish kerak

Katta yoshli erkaklar — urolog yoki andrologga. O‘smirlar va bolalar — bolalar jarrohi yoki bolalar urologiga. Clindoc’da, masalan:

• Isroilov Abror Odiljonovich — urolog, androlog, jarroh, tibbiyot fanlari nomzodi, staji 26 yil, Sentromed (bolalarni ham qabul qiladi);
• Mahmudov A’zamjon Talatovich — androlog, tibbiyot fanlari doktori, staji 16 yil, Medion 24/7;
• Abdumajidov Alisher Abdulxayevich — urolog, oliy toifali jarroh-urolog, staji 13 yil, Medion Family Hospital;
• Sultanov Alisher Qurbonbekovich — urolog, oliy toifali androlog-endourolog, staji 20 yil, Pediatriya ITI (bolalar va o‘smirlar);
• Mardanov Muzaffar Murodillovich — bolalar jarrohi, urolog, staji 8 yil, Pediatriya ITI.

Varikotsele sahifasini ham ko‘ring — u yerda barcha shifokor va klinikalar bor.

Qisqacha

• Varikotsele — moyakning kengaygan venalari, deyarli har doim chapda.
• U spermogrammani yomonlashtirishi va farzand ko‘rishga xalaqit berishi, o‘smirlarda moyak o‘sishini sekinlashtirishi mumkin.
• Faqat operatsiya bilan davolanadi, lekin hammaga kerak emas: shikoyatsiz kichik varikotseleni kuzatish mumkin.
• Toshkentda Clindoc’da operatsiya 3 600 000 so‘mdan (Medion Family Hospital), mikroxirurgik — 4 100 000 so‘mdan (Medion 24/7).

Shifokorga yozilish

Clindoc’da urolog yoki andrologni tanlang va onlayn yoziling — bu bepul. Yoki qo‘ng‘iroq qiling: +998 99 886-39-93 — shifokor va qulay vaqtni tanlab beramiz.

Maqola umumiy tushuncha uchun. Tashxis va davolashni shifokor ko‘rikdan keyin belgilaydi.