Muallif: Karimov Bahodir Abdumalikovich, oliy toifali bolalar jarrohi, staji 15 yil. Pediatriya ITI, Toshkent.
Ota-onalar ko‘pincha menga qo‘rqib kelishadi: «bolaning chovida do‘mboq bor», «moyagi topilmadi», «qornining o‘ng tomoni og‘riyapti». Ko‘pchilik «jarroh» so‘zidan qo‘rqib, oxirigacha kutadi. Bu noto‘g‘ri. Bolalardagi ko‘p muammolar vaqtida kelinsa, tez hal bo‘ladi. Oddiy so‘zlar bilan aytaman: bolalar jarrohiga nima bilan boriladi, nima zudlik bilan, nima kutishi mumkin va Toshkentda bu qancha turadi.
Bolalar jarrohiga nima bilan borishadi
Bolalar jarrohi tug‘ilgandan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarni davolaydi. Ko‘pincha bizga shunday muammolar bilan kelishadi:
- chovda do‘mboq, bola yig‘laganda yoki kuchanganda chiqadi;
- kindik bo‘rtib chiqqan;
- moyak yorg‘oqda emas;
- yorg‘oqning bir tomoni boshqasidan katta;
- o‘g‘il bolada boshcha ochilmaydi yoki uchidagi teri qizaradi;
- qorin og‘riydi, ayniqsa o‘ng pastki tomoni.
Shulardan birini ko‘rsangiz, bolani shifokorga ko‘rsating. Ko‘rik bir necha daqiqa davom etadi va og‘rimaydi.

Qachon kutmasdan darhol borish kerak
Ba’zi holatlarda soatlar hisobga kiradi. Darhol shifokorga yoki shifoxonaga boring, agar:
- chovdagi do‘mboq qattiq bo‘lib qolsa, og‘risa va ichkariga kirmasa, bola yig‘lasa, qusishi mumkin, bu qisilgan churra bo‘lishi mumkin;
- moyak birdan qattiq og‘risa, shishsa va qizarsa, bu moyak buralishi bo‘lishi mumkin. Bu yerda har bir soat muhim, aks holda moyakni yo‘qotish mumkin;
- qorin avval kindik atrofida, keyin o‘ng pastda og‘risa, isitma chiqsa, ko‘ngil aynisa yoki qussa, bu appenditsit bo‘lishi mumkin.
Qorin og‘riganda shifokor ko‘rmaguncha og‘riq qoldiruvchi dori bermang va qorinni isitmang. Shunda appenditsitni o‘tkazib yuborish mumkin.

Bolada chov churrasi
Bu chovdagi yumshoq do‘mboq. O‘g‘il bolalarda u yorg‘oqqa tushishi mumkin. Bola yig‘laganda, yo‘talganda yoki kuchanganda ko‘rinadi, tinch yotganda esa kirib ketadi.
Chov churrasi o‘zi o‘tib ketmaydi. Bandaj ham, tanga ham, massaj ham yordam bermaydi. Operatsiya kerak. Uni uzoqqa cho‘zishmaydi, chunki churra qisilib qolishi mumkin, bu xavfli. Operatsiya qisqa, bola odatda o‘sha kuni yoki ertasiga uyga ketadi. Batafsil bolalarda chov churrasi sahifasida.
Kindik churrasi
Kindik bo‘rtib chiqadi, ayniqsa chaqaloq yig‘laganda. Bu ko‘p go‘daklarda bo‘ladi. Yaxshi xabar: kindik churrasi ko‘pincha 3-5 yoshgacha o‘zi yopiladi.
Shuning uchun odatda shifokor shunchaki kuzatadi. Agar 4-5 yoshgacha kindik yopilmasa, churra katta bo‘lsa yoki qisilib qolsa, operatsiya qilinadi. Kindikka tanga va plastir yopishtirish yordam bermaydi, vaqtni bunga sarflamang. Batafsil bolalarda kindik churrasi sahifasida.

Moyak tushmagan (kriptorxizm)
O‘g‘il bolaning yorg‘og‘ida ikkita moyak bo‘lishi kerak. Ba’zan bittasi chovda yoki qorinda qolib ketadi. Bu kriptorxizm deyiladi.
6 oygacha moyak hali o‘zi tushishi mumkin. Agar 6 oygacha tushmasa, endi o‘zi tushmaydi. Unda operatsiya kerak va uni bir yarim yoshgacha qilgan ma’qul. Cho‘zilsa, bola katta bo‘lganda moyak yomonroq ishlashi mumkin. Operatsiya haqida batafsil: kriptorxizmni davolash sahifasida.
Moyak istisqosi
Yorg‘oqning bir tomoni katta, yumshoq, og‘rimaydi. Ichida suyuqlik yig‘ilgan. Bu moyak istisqosi (gidrotsele).
Go‘daklarda u ko‘pincha 1-2 yoshgacha o‘zi o‘tib ketadi. O‘tmasa, kattalashsa yoki goh kattalashib, goh kichraysa, operatsiya kerak. Shifokor ko‘radi va kerak bo‘lsa UTT qiladi.

Fimoz va sunnat
Kichik o‘g‘il bolalarda boshcha ko‘pincha oxirigacha ochilmaydi, 3-5 yoshgacha bu normal. Terini zo‘rlab tortish mumkin emas: yoriqlar va chandiqlar bo‘ladi.
Agar uchidagi teri qizarsa va shishsa, bolaga siyish og‘riq bo‘lsa yoki siyganda teri pufakdek shishsa, shifokorga boring. Unda shifokor fimozda operatsiya kerakmi, hal qiladi. Sunnatni ham bolalar jarrohi qiladi, og‘riqsizlantirib, ehtiyotkorlik bilan. Batafsil bolalarda sunnat sahifasida.
Toshkentda bolalar jarrohi narxi
Clindoc’dagi narxlar, 2026-yil noyabr:
| Xizmat | Toshkentda narxi |
|---|---|
| Bolalar jarrohi konsultatsiyasi, Pediatriya ITI | 250 000 so‘m |
| O‘g‘il bolalarda sunnat | 460 000 so‘mdan |
| Fimozda operatsiya | 560 000 so‘mdan |
| Chov churrasi operatsiyasi | 2 000 000 so‘mdan |
| Moyak istisqosida operatsiya | 2 500 000 so‘mdan |
| Bolada appenditsitni olib tashlash | 4 000 000 so‘mdan |
| Kindik churrasi operatsiyasi | 4 400 000 so‘mdan |
| Moyak tushmaganda operatsiya | 5 750 000 so‘mdan |
| Yorg‘oq UTT, Pediatriya ITI | 78 300 so‘m |
Bu «...dan» narxlar. Pediatriya ITIda aniq narxni shifokor ko‘rikdan keyin aytadi, u bolaning yoshiga, bir yoki ikki tomonga va narkozga bog‘liq.

Qabul va operatsiya qanday o‘tadi
Qabulda shifokor siz bilan gaplashadi, bolani ko‘radi va kerak bo‘lsa UTT va tahlillarga yuboradi. Oldingi tahlil va ko‘chirmalar bo‘lsa, olib keling.
Bunday operatsiyalar bolalarda narkoz ostida qilinadi, bola uxlaydi va hech narsani sezmaydi. Operatsiyadan oldin qon, siydik tahlili topshiriladi va narkoz beradigan shifokorga ko‘riniladi. Operatsiya kuni bolaga ovqat berilmaydi, necha soat, shifokor aytadi. Ona operatsiyadan oldin va darhol keyin yonida bo‘lishi mumkin.
Bunday operatsiyalarning ko‘pchiligi 20-40 daqiqa davom etadi. Uyga odatda o‘sha kuni yoki ertasiga javob berishadi. Bir-ikki haftadan keyin bola avvalgidek yashaydi.

Ota-onalar nimadan qo‘rqishadi
«Narkoz bolaga zarar». Hozir bolalar narkozi xavfsiz, u kichik dozada beriladi va bolalar tez uyg‘onadi. Yonida doim narkozni kuzatadigan shifokor bo‘ladi.
«Kutamiz, o‘zi o‘tadi». Go‘daklarda kindik churrasi va istisqo haqiqatan ham ko‘pincha o‘zi o‘tadi. Chov churrasi va tushmagan moyak esa, yo‘q. Shuning uchun bir marta shifokorga ko‘ringan ma’qul, u kutish kerakmi yoki yo‘qmi, aytadi.
«Hali kichkina, keyin qilamiz». Bolalardagi ko‘p operatsiyalar uchun eng yaxshi yosh bor. Cho‘zilsa, yomonroq bo‘ladi. Qachon yaxshiroqligini shifokor aytadi.
Qaysi shifokorga borish kerak
Bolalar jarrohini qidiring. Clindoc’da Pediatriya ITIda qabul qiladi:
- Karimov Bahodir Abdumalikovich, oliy toifali bolalar jarrohi, staji 15 yil: churralar, istisqo, tushmagan moyak, fimoz, appenditsit;
- Dehqonboyev Avazjon Abdunomonovich, oliy toifali bolalar jarrohi, staji 13 yil: churralar, istisqo, fimoz, shuningdek bolalardagi qabziyat, yoriqlar va najasda qon;
- Arifjonov Nodirjon Sobirjonovich, oliy toifali bolalar jarrohi, staji 34 yil: murakkab holatlar, qizilo‘ngach, o‘pka, ko‘krak qafasi, jigar;
- Mardanov Muzaffar Murodillovich, bolalar jarrohi va urolog, staji 8 yil.
Qisqacha
- Chovda do‘mboq, bo‘rtgan kindik, moyak joyida emas, katta yorg‘oq, bolani bolalar jarrohiga ko‘rsating.
- Chovda qattiq og‘riqli do‘mboq, moyakda keskin og‘riq, isitma bilan qorinning o‘ng tomonida og‘riq, darhol shifokorga.
- Go‘daklarda kindik churrasi va istisqo ko‘pincha o‘zi o‘tadi, chov churrasi va kriptorxizm, yo‘q.
- Pediatriya ITIda bolalar jarrohi konsultatsiyasi, 250 000 so‘m.
Bolalar jarrohiga yozilish
Clindoc’da bolalar jarrohini tanlang va onlayn yoziling, bu bepul. Yoki qo‘ng‘iroq qiling: +998 99 886-39-93, shifokor va qulay vaqtni tanlab beramiz.
Clindoc'da o'qing: Toshkentda kattalarda chov churrasi: operatsiya, narxlar va tiklanish.
Maqola umumiy tushuncha uchun. Tashxis va davolashni shifokor ko‘rikdan keyin belgilaydi.
